Gebelikte üçlü tarama testi - triple test

Üçlü Tarama Testi Nedir?

Üçlü tarama testi, gebeliğin 15. ile 22. haftaları arasında anne adayından alınan kan örneği ile gerçekleştirilen önemli bir tarama yöntemidir. Halk arasında yaygın olarak "zeka testi" adıyla da bilinen bu prosedür, gelişmekte olan fetüsün sağlık durumu hakkında kritik veriler elde edilmesini sağlar. Bu test, gebelik sürecinin sağlıklı ilerleyip ilerlemediğini anlamak için kullanılan temel araçlardan biridir.

Üçlü Tarama Testinde İncelenen Parametreler

Testin isminden de anlaşılacağı üzere, anne kanında fetüs ve plasenta tarafından üretilen üç farklı maddenin seviyesi ölçülür. Bu maddelerin anne kanındaki düzeyleri, normal seyreden gebeliklerde belirli aralıklardadır; ancak riskli durumlarda bu değerlerde sapmalar gözlemlenir.

İncelenen üç temel madde şunlardır:

• Alfa-fetoprotein (AFP): Gelişmekte olan fetüs tarafından üretilen bir protein.
• Koryonik Gonadotropin (HCG): Plasenta tarafından salgılanan bir hormon.
• Östriol (E3): Hem fetüs hem de plasenta tarafından üretilen bir östrojen türü.

Üçlü Tarama Testi Hangi Hastalıkları Belirler?

Üçlü tarama testi, bebekte görülebilecek belirli genetik ve yapısal bozuklukların olasılığını saptamak amacıyla yapılır. Test sonucunda elde edilen veriler, özellikle aşağıdaki üç durum için risk analizi yapılmasını sağlar:

1. Down Sendromu (Trizomi 21)
2. Trizomi 18 (Edwards Sendromu)
3. Nöral Tüp Defekti (Sinir sistemi gelişim bozuklukları)

Test İçin En Uygun Zaman ve Doğruluk Payı

Üçlü test, gebeliğin 15. haftasından 22. haftasına kadar uygulanabilse de, en güvenilir ve tatminkar sonuçlar 16-18. haftalar arasında yapılan incelemelerde elde edilmektedir. Testin doğruluğunu etkileyen en kritik faktör, gebelik haftasının kesin olarak bilinmesidir. Bu nedenle, test öncesinde genellikle ultrason yardımıyla gerçek gebelik haftası netleştirilir.

Tarama Testi ve Tanı Testi Arasındaki Fark

Üçlü tarama testi ile ilgili bilinmesi gereken en önemli husus, bu testin bir tanı koyma aracı değil, bir tarama testi olduğudur. Testin amacı, bebekte hastalık olduğunu kesin olarak söylemek değil, yüksek risk taşıyan ve ileri tetkik yapılması gereken bireyleri belirlemektir.

İleri Tetkik Süreci: Amniyosentez

Test sonuçlarında yüksek risk saptanması durumunda, kesin tanı için amniyosentez gibi ileri testlere başvurulabilir. Amniyosentez her hamile kadına uygulanması gereken bir işlem değildir. Bu kararın verilmesinde; üçlü test, ikili test, ultrason bulguları, aile öyküsü ve tıbbi geçmiş bir bütün olarak değerlendirilir.