Gebelik ve grip ( domuz gribi ) aşısı
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Pandemik Grip Aşısı ve Toplum Sağlığı İçin Önemi
Pandemik grip aşısı, gribin toplum genelinde yayılımını engellemek ve özellikle ağır seyretme ihtimali olan risk gruplarını korumak amacıyla uygulanmaktadır. Bu aşılama süreci, hastalığın şiddetini azaltmanın yanı sıra olası ölümlerin önüne geçmeyi hedefler. Ayrıca, toplumda verilmesi gereken zorunlu kamu hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi için aşılama stratejik bir öneme sahiptir.
Grip Aşısı Kimlere Uygulanmalıdır?
Sağlık otoriteleri tarafından belirlenen, öncelikli olarak aşılanması gereken hedef gruplar şunlardır:
- Sağlık çalışanları ve kolluk kuvvetleri (Emniyet, Jandarma),
- Hacı adayları ve silahlı kuvvetler mensupları,
- Gebeler ile doğum veya düşük yapmış ilk 15 gündeki kadınlar,
- 6-59 ay arası çocuklar ile okul öncesi, ilk, orta ve üniversite öğrencileri,
- Diyabet, kronik akciğer hastalığı ve bağışıklık sistemi baskılanmış 5-64 yaş arası riskli bireyler,
- 65 yaş üstü kronik hastalığı bulunan kişiler,
- 5-24 yaş arası geri kalan tüm nüfus.
Dünyada Kullanılan Aşı Tipleri ve Türkiye'deki Uygulama
Dünya genelinde güncel olarak üç farklı tip aşı üretimi gerçekleştirilmektedir. Bu aşılar içeriklerine göre şu şekilde sınıflandırılır:
- İnaktif adjuvanlı aşılar
- İnaktif adjuvansız aşılar
- Canlı attenue (zayıflatılmış) sprey aşılar
Türkiye'de Bilim Kurulu'nun kararı doğrultusunda, gebeler hariç tüm hedef gruplara adjuvanlı aşı uygulanması kararlaştırılmıştır.
Adjuvan Nedir ve Ne İşe Yarar?
Adjuvan, aşıların bağışıklık sisteminde oluşturduğu yanıtı artırmak için eklenen yardımcı maddelerdir. Bu maddeler, bir doz aşıdaki virüs miktarının 2 ila 8 kat azalmasını sağlayarak üretimi optimize eder. Grip aşılarında yaygın olarak kullanılan skualen, yaklaşık 80 yıldır güvenle tercih edilmektedir.
| Madde | Kaynak ve Özellikleri |
|---|---|
| Skualen | İnsan, hayvan ve bitkilerde bulunan doğal bir maddedir. |
| Bulunduğu Yerler | Balık yağı, zeytinyağı, kozmetikler ve bazı reçetesiz ilaçlar. |
| Aşı Kaynağı | Aşı üretiminde kullanılan skualen köpek balıklarından elde edilir. |
Aşının Koruyuculuğu ve Uygulama Esasları
Aşının koruyuculuk etkisi, uygulama yapıldıktan 8-10 gün sonra başlar; tam koruma ise yaklaşık 2 hafta sonra sağlanmış olur. Uygulama protokolü ise yaş gruplarına göre farklılık gösterir:
- 10 yaş ve üzeri bireylerde tek doz uygulama yeterlidir.
- 6 ay ve altındaki bebeklere aşı uygulanmaz.
- Emzirme dönemindeki kadınlar güvenle aşı olabilir.
Gebelikte Aşı Uygulaması
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), H1N1 pandemik aşılarının gebelerde güvenle uygulanabileceğini belirtmiştir. Yapılan çalışmalarda, aşının anne karnındaki bebek veya doğum sonrası gelişim üzerinde herhangi bir zararlı etkisi saptanmamıştır. Gebeliğin 20. haftasından sonra aşı uygulaması tamamen güvenli kabul edilirken, 20. haftadan önce kişinin yazılı onayı ile uygulama yapılır. Gebeler için özel olarak adjuvansız aşılar temin edilmektedir.
Aşı Kimlere Uygulanmaz ve Yan Etkileri Nelerdir?
Aşı uygulaması öncesinde bireyin sağlık durumu titizlikle değerlendirilmelidir. Aşağıdaki durumlarda aşı yapılmamalı veya ertelenmelidir:
- Daha önceki aşılarda alerjik reaksiyon gelişmişse,
- Yumurta alerjisi mevcutsa,
- Kişide yüksek ateş varsa (iyileşene kadar ertelenmelidir).
Sık Görülen Yan Etkiler: Uygulama bölgesinde kızarıklık, şişlik, ağrı; genel vücut yorgunluğu, baş ağrısı ve hafif kas ağrıları görülebilir. Bu belirtiler genellikle birkaç gün içerisinde kendiliğinden düzelmektedir.
