Uyumaya Direnmek: Gündüz Kaybettiğiniz Kontrolü Gece Geri Alma Savaşı

12 Ocak 202682 görüntülenme

Gözlerinizden uyku akmasına rağmen gece geç saatlere kadar telefonu elinizden bırakamıyor musunuz? Bu durum sadece bir 'iradesizlik' değil, psikolojide 'İntikamcı Uyku Erteleme' (Revenge Bedtime Procrastination) olarak tanımlanan bir kontrol arayışıdır. Gündüzleri kendi zamanına sahip olamayan zihnin, gece uykudan çalarak özgürleşme çabasını ve bu yorucu döngüden çıkış yollarını bu yazıda anlattım

Uyumaya Direnmek: Gündüz Kaybettiğiniz Kontrolü Gece Geri Alma Savaşı

Saat gece 01.30. Gözlerinizden uyku akıyor. Vücudunuz "Yat artık" diye yalvarıyor. Yarın sabah erken kalkmanız gerektiğini ve uykusuz kalırsanız gününüzün zehir olacağını çok iyi biliyorsunuz.

Mantıken telefonu bırakıp yastığa başınızı koymanız 10 saniyenizi almaz. Ama yapamıyorsunuz. Anlamsızca sosyal medyada kaydırmaya, izlemediğiniz bir dizinin yeni bölümünü açmaya veya boş boş tavanı izlemeye devam ediyorsunuz.

Kendinize "Neden iradesizim?" diye kızmayın. Bu bir uyku bozukluğu (insomnia) değil; bu modern çağın psikolojik bir tepkisidir: İntikamcı Uyku Erteleme (Revenge Bedtime Procrastination).

Bu kavram ilk kez Çin'de, "996" (Sabah 9'dan akşam 9'a kadar haftada 6 gün çalışma) sistemiyle çalışan beyaz yakalılar arasında ortaya çıktı.

Mantık basittir: Gündüz hayatınızın kontrolü size ait değilse (patronunuza, çocuklarınıza, okulunuza aitse), zihniniz gece uykusundan çalarak bu kontrolü geri almaya çalışır.

Yani aslında uyumayarak; gün boyu size "emir veren" hayattan intikam alırsınız. Gece o sessiz saatler, kimsenin sizden bir şey istemediği tek "özgürlük" alanıdır. Beyniniz, "Uyumak demek, yarının stresine uyanmak demektir. Uyumazsam bu özgür anı uzatırım" diye düşünür.

Bu durumu basit bir "geç yatma" alışkanlığından ayıran 3 temel fark vardır:

Yorgunluk: Uykunuz kaçtığı için değil, uykunuz olduğu halde direniyorsunuzdur.
Nedensizlik: Uyanık kalmak için geçerli bir sebebiniz (acil iş, hastalık vb.) yoktur.
Farkındalık: Bu davranışın size zarar vereceğini bile bile yapmaya devam edersiniz.
Yorgunluk: Uykunuz kaçtığı için değil, uykunuz olduğu halde direniyorsunuzdur.
Nedensizlik: Uyanık kalmak için geçerli bir sebebiniz (acil iş, hastalık vb.) yoktur.
Farkındalık: Bu davranışın size zarar vereceğini bile bile yapmaya devam edersiniz.

Uykunuz, bir sonraki iş gününe "hazırlık süreci" değildir; o sizin iyileşme ve yenilenme hakkınızdır. Kendinize ait zamanı uykunuzdan çalarak değil, uyanık olduğunuz anların kalitesini artırarak geri kazanın.

Etiketler

stres ve kronik yorgunlukstres ve tükenmişlik sendromuUyku Bozukluğuİntikamcı Uyku ErtelemeKronik YorgunlukTelefon BağımlılığıStres Yönetimiiş Hayatı DengesiAnkara Psikolog

Yazar Hakkında

Klinik Psikolog İhsan Onur Kızılkan

Psikoloji Klinik Psikolog

Uzman Klinik Psikolog İhsan Onur Kızılkan; terapi sürecini, kişinin bilimsel ve bütüncül yöntemler ışığında kendi potansiyelini ve değerini keşfettiği güvenli bir yolculuk olarak tanımlar.

Maltepe Üniversitesi Psikoloji bölümünü Onur Derecesiyle tamamlamış, ardından Beykent Üniversitesi’nde Klinik Psikoloji Yüksek Lisans eğitimini bitirerek uzmanlığını almıştır. Akademik yetkinliğini kanıtladığı tez çalışmasında; insan psikolojisinin temel taşları olan depresyon, sosyal destek mekanizmaları ve ilişkisel dinamikleri (Akran Zorbalığı bağlamında) derinlemesine incelemiştir.

Mesleki yetkinliğini, Türkiye’nin en köklü kurumlarındaki saha çalışmalarıyla pekiştirmiştir. Fenerbahçe Spor Kulübü ve Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi bünyesindeki kapsamlı klinik staj programlarını başarıyla tamamlamış; Hollanda, Fransa ve Belçika’da Avrupa Birliği projeleriyle Türkiye’yi temsil ederek uluslararası bir vizyon kazanmıştır.

Terapilerinde tek bir kalıba bağlı kalmaz. Bütüncül Psikoterapi perspektifiyle; Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Şema Terapi, Çözüm Odaklı Terapi, Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT), Sistemik Terapi ve Psikodinamik Terapi gibi ekolleri danışanın ihtiyacına göre tecrübesiyle harmanlayarak kişiye özel bir yol haritası çizer.

Yetişkin ve ergen bireysel terapilerinin yanı sıra, Çift ve Aile Terapisi alanında; ilişki çatışmaları, iletişim sorunları ve duygusal kopukluk konularında çiftlerle de aktif olarak çalışmaktadır.

Şu anda Ankara’da, kurucusu olduğu ve Sağlık Bakanlığı ruhsatlı özel kliniğinde; yetişkin, ergen ve çift danışanlarına yüzyüze ve online olarak hizmet vermektedir.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.