Uçuk- genital herpes: HSV

Genital Herpes Nedir? HSV-1 ve HSV-2 Arasındaki Farklar

Genital herpes, dünya genelinde yaygın görülen ve ciddi istatistiklere sahip bir viral enfeksiyondur. Sadece Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık 45 milyon kişi bu hastalıkla mücadele etmekte ve her yıl 500.000 yeni vaka kayıtlara geçmektedir. Bu tablonun en dikkat çekici yanı, hastaların %80'inin herhangi bir belirti göstermemesi veya semptomları yanlış yorumlaması nedeniyle enfeksiyonun farkında olmamasıdır.

Herpes Simpleks Virüsü (HSV) temel olarak iki tipe ayrılır:

• HSV-1: Genellikle ağız ve dudak çevresinde uçuk şeklinde lezyonlara yol açar.
• HSV-2: Genellikle genital bölgede enfeksiyonlara neden olan tiptir.

HSV Enfeksiyonunun Sinsi Doğası ve Kuluçka Süresi

Virüs, vücuda ilk kez girdikten sonra sinir düğümlerinde (ganglion) sessiz bir şekilde yıllarca bekleyebilir. Uygun ortam ve şartlar oluştuğunda yeniden aktifleşerek enfeksiyona yol açar; bu nedenle HSV enfeksiyonları sinsi enfeksiyonlar olarak nitelendirilir.

Herpes belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterir. Genellikle virüsle temastan sonraki 2 gün ile 3 hafta arasındaki kuluçka evresini takiben şu semptomlar görülebilir:

• Yanma, kaşıntı ve bacaklarda ağrı
• Kalça ve genital bölgede sızı
• Vajinal akıntı ve karın boşluğunda dolgunluk hissi

Bu ön bulgulardan birkaç gün sonra vajina, rahim ağzı veya dış genital bölgede uçuk tarzı yaralar oluşur. Bu lezyonlar 3-4 gün içinde iz bırakmadan kaybolsa da virüs omurilik düzeyindeki sinir köklerine yerleşerek inaktif halde beklemeye devam eder.

Tanı Yöntemleri ve Laboratuvar Tetkikleri

Gözle görülebilen lezyonlar olduğunda teşhis koymak daha kolaydır; ancak kesin tanı için laboratuvar testleri gereklidir. Tanı sürecinde kullanılan yöntemler şunlardır:

Önemli: Kan testinde antikor bulunması, kişiyi yeni enfeksiyonlardan korumaz ve oral/genital ayrımını her zaman net yapamaz.

Tedavi Seçenekleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Günümüzde herpes için çeşitli ilaçlar bulunsa da bu ilaçlar kesin tedavi sağlamamaktadır. Hastalık viral bir enfeksiyon olduğu için antibiyotikler etkisizdir. İlaç tedavisi sadece ilk atağın şiddetini azaltmak, süresini kısaltmak ve tekrarlama sıklığını düşürmek amacıyla uygulanır.

Enfeksiyon sürecini yönetmek ve bulaşma riskini azaltmak için şu kurallara uyulmalıdır:

• Enfekte bölge mutlaka temiz ve kuru tutulmalıdır.
• Uçuk olan bölgeye dokunulmamalı, temas halinde eller derhal yıkanmalıdır.
• Akut ağrılı dönemlerde soğuk uygulama ve lokal ağrı kesici kremler kullanılabilir.
• Lezyonlar tamamen iyileşene kadar cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

Tekrarlayan Ataklar ve Risk Faktörleri

Virüsün yeniden aktifleşmesi genellikle vücut direncinin düştüğü durumlarda tetiklenir. Travma, soğuk algınlığı, stres ve adet dönemi gibi faktörler re-enfeksiyon riskini artırır. Atak dönemlerinde gözle görülür lezyon olmasa bile vajinal salgılar yoluyla virüs yayılımı devam edebilir ve partnerlere bulaşabilir.

Gebelik ve Bebek Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Genital herpesin uzun dönemli hayat kalitesi üzerinde kalıcı etkisi az olsa da, gebelik dönemi kritik bir öneme sahiptir:

1. Bulaşma Riski: İlk atak gebelik sırasında yaşanırsa virüsün bebeğe geçme ihtimali yüksektir.
2. Neonatal Herpes: Enfekte doğan bebeklerin %50'sinde nörolojik hasarlar, beyin iltihabı ve göz problemleri görülebilir.
3. Doğum Şekli: Aktif enfeksiyon şüphesi olan durumlarda, bebeği korumak amacıyla sezaryen doğum tercih edilmektedir.

Sonuç olarak; genital bölgedeki tüm yaralar ciddiye alınmalıdır. Başka hastalıkların herpes ile karıştırılma ihtimali ve eşlik edebilecek diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar nedeniyle mutlaka uzman bir doktor muayenesi gereklidir.