Polikistik over sendromu,

Polikistik Over Sendromu (PCO) Nedir?

Polikistik over sendromu (PCO), yumurtalıklarda çok sayıda küçük ve iyi huylu kistin oluşmasıyla karakterize edilen bir sağlık sorunudur. Tıbbi açıdan bu yapılar, aslında yumurtalıkların çevresine yerleşmiş çok sayıda yumurta hücresinden ibarettir. Söz konusu hücreler, ultrason muayenesi sırasında kendilerine has, tipik bir görüntü sergilerler.

Genel olarak 30 yaş altı kadın popülasyonunda %3 ile %5 oranında görülen bu sendrom, hormonal bir düzensizlik temeline dayanır. PCO, beyindeki hipofiz bezinden salgılanan LH (Lüteinleştirici Hormon) ve FSH (Folikül Uyarıcı Hormon) hormonlarının anormal şekilde üretilmesinden kaynaklanmaktadır.

PCO’da Hormonal Mekanizma ve Kısır Döngü

Hormonal dengesizlik, kadınlarda düzenli yumurtlama sürecinin aksamasına neden olur. Bu durumun bir sonucu olarak bazı hastalar düzenli adet görebilirken, bazıları yılda sadece birkaç kez adet döngüsü yaşayabilmektedir. Yumurtlama düzensizliği, vücutta erkeklik hormonu (androjen) artışını tetikler.

Süreç içerisinde LH seviyesindeki artış, yumurtalıklarda erkeklik hormonu yapımını artırır. Salgılanan bu androjenler, yağ dokusunda östrojene dönüşerek tekrar LH üretimini tetikler ve böylece bir kısır döngü oluşur. Bu döngü ancak kilo kaybı veya yumurtalıkların baskılanması gibi müdahalelerle kırılabilir. Ayrıca, kilo fazlalığına bağlı gelişen insülin direnci de hormonal dengeyi bozarak bu süreci besleyen temel faktörler arasındadır.

Polikistik Over Sendromu Belirtileri

PCO sendromuna sahip bireylerde klinik tablo genellikle şu belirtilerle kendini gösterir:

• Adet düzensizliği
• Sivilcelenmede (akne) artış
• Cilt yağlanması
• Tüylenmede artış
• Kısırlık (İnfertilite)
• Kontrolsüz kilo artışı

PCO ile İlişkili Sağlık Riskleri ve Komplikasyonlar

Polikistik over sendromu olan kadınlar, uzun vadede çeşitli ciddi sağlık riskleri ile karşı karşıya kalabilirler. Bu risklerin başında rahim sağlığı ve metabolik dengesizlikler gelmektedir.

Endometriyal Hiperplazi ve Kanser Riski

Endometriyum, rahmin (uterus) iç çeperini örten ve döllenmiş yumurtanın yerleşmesi için her ay hazırlanan müköz membrandır. Eğer implantasyon gerçekleşmezse bu doku menstruasyon yoluyla atılır. Endometriyal hiperplazi ise bu dokunun patolojik olarak kalınlaşması durumudur.

PCO hastalarında endometriyal kanser (rahim duvarı kanseri) riski artış göstermektedir. Ancak bu riskin doğrudan sendromun kendisinden mi, yoksa eşlik eden obezite, hiperinsülinemi (kandaki insülin seviyesinin aşırı yükselmesi) ve hiperandrojenizm (erkeklik hormonlarının artışı) gibi faktörlerden mi kaynaklandığı henüz tam olarak netleşmemiştir.

Diğer Önemli Risk Faktörleri

Sendromun beraberinde getirdiği diğer sistemik riskler şu şekilde tablolaştırılabilir: