Myom nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Myom Nedir? Rahimde Görülen İyi Huylu Urlar
Myomlar, rahim düz kaslarından köken alan ve kadınlarda en sık rastlanan iyi huylu tümörlerdir. Tıbbi literatürde leomyom olarak da adlandırılan bu yapılar, doğurganlık çağındaki kadınların %20-25’inde görülmekle birlikte, en yoğun olarak 50’li yaş gruplarında izlenmektedir. Özellikle çocuk istemi olan kadınlarda myom varlığı, sürecin çok daha titiz ve uzman kontrolünde takibini gerektiren kritik bir durumdur.
Myom Oluşumunda Risk Faktörleri
Myomların gelişimini tetikleyen çeşitli unsurlar bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar, belirli biyolojik ve yaşam tarzı faktörlerinin riski artırdığını göstermektedir. Başlıca risk faktörleri şunlardır:
- Doğum Yapmamış Olmak: Hiç doğum yapmamış kadınlarda risk daha yüksektir.
- Hormonal Dengeler: Yumurtlamanın olmamasına bağlı gelişen karşılanmamış östrojen yapımı.
- Obezite: İdeal vücut ağırlığının üzerindeki her 10 kilogram, riski %10 oranında artırır.
- Etnik Köken: Beyaz kadınlarda, siyah ırka oranla 3,9 kat daha sık görülmektedir.
- Genetik Yatkınlık: Aile öyküsünde myom bulunan bireylerde kalıtsal faktörler rol oynar.
Doğum kontrol hapı kullanımı, rahimde myom gelişimi riskini azaltan en önemli koruyucu faktörlerden biri olarak kabul edilmektedir.
Myom Nedenleri ve Hormon İlişkisi
Myom gelişimini başlatan temel faktörler kesin olarak bilinmese de, hormonlar ile myom büyümesi arasında doğrudan bir bağ olduğu kanıtlanmıştır. Bu ilişkiyi destekleyen veriler şu şekildedir:
- Ergenlik öncesi dönemde myom gelişimi vakalarına çok nadir rastlanır.
- En sık görüldüğü dönem, östrojen üretiminin karşılanmadığı menopoz öncesi 40’lı yaşlardır.
- Menopoz sonrasında hormonal desteğin çekilmesiyle myomlar büyümeyi durdurur veya geriler.
- Myomlara sıklıkla östrojen fazlalığı kaynaklı hiperplazi (rahim duvarı kalınlaşması) ve polipler eşlik eder.
- Gebelik gibi progesteronun yüksek olduğu dönemlerde myomlar hızla büyüyebilir.
- Hormon baskılayıcı ilaçlar kullanıldığında myom boyutlarında küçülme gözlemlenir.
Yerleşim Yerlerine Göre Myom Çeşitleri
Myomlar, rahimdeki yerleşim yerlerine göre farklı isimler alır ve farklı belirtilere yol açarlar. Bazı hastalarda tek bir odak varken, bazılarında çok sayıda ve göbeğe kadar uzanan dev boyutlu kitleler görülebilir.
| Myom Türü | Yerleşim Yeri ve Özellikleri |
|---|---|
| Submüköz Myom | Rahim boşluğuna doğru uzanır; şiddetli kanamalara neden olur. |
| Subseröz Myom | Rahim duvarının dışına doğru büyür. |
| İntramural Myom | Rahim duvarının içinde gelişerek duvarı kalınlaştırır. |
| Vajene Doğmuş Myom | Rahim ağzını geçerek hazneye (vajinaya) sarkan myomlardır. |
Belirtiler ve Klinik Şikayetler
Myomu olan kadınların sadece %20-30’unda klinik şikayetler görülür. Birçok vaka, rutin kontroller sırasında tesadüfen saptanır. En yaygın belirtiler şunlardır:
- Anormal Kanama: Uzun süren, artmış veya düzensiz adet kanamaları (genellikle kansızlığa yol açar).
- Ağrı ve Baskı: Myomun büyümesi veya sapı etrafında dönmesi (torsiyon) sonucu oluşan şiddetli ağrılar.
- Bası Belirtileri: Mesane baskısı nedeniyle sık idrara çıkma veya rektum baskısı sonucu dışkılama zorluğu.
- Dejenerasyon: Myomun beslenmesinin bozulmasıyla ortaya çıkan bulantı, kusma ve karın hassasiyeti.
Myom Tedavisi ve Ameliyat Seçenekleri
Her myomun tedavi edilmesi gerekmez; şikayeti olmayan hastalarda 6-12 aylık düzenli takipler yeterlidir. Ancak aşağıdaki durumlarda cerrahi müdahale kaçınılmaz hale gelir:
- Şiddetli kanama, ağrı veya çevre organlara (idrar torbası, bağırsak) baskı oluşması.
- Menopoz sonrası dönemde myomun büyüme göstermesi.
- Myomun kısırlığa (infertilite) neden olması veya gebeliği riske atması.
- Karın boşluğunda sıvı toplanması veya akut karın tablosu gelişmesi.
Cerrahi Yöntemler: Myomektomi ve Histerektomi
1. Myomektomi (Myomun Alınması): Doğurganlığın korunmak istendiği durumlarda sadece myomlar çıkarılır. Hastanın durumuna göre açık ameliyat veya kapalı ameliyat (laparoskopi/endoskopi) tercih edilir. Ameliyat öncesi ultrason ve ilaçlı rahim filmi (HSG) ile titiz bir planlama yapılmalıdır.
2. Histerektomi (Rahmin Alınması): Çocuk istemi olmayan, ileri yaştaki hastalarda veya rahmin korunmasının mümkün olmadığı dev myomlarda tercih edilir. Bu işlem cinsel yaşamı etkilemez; eğer yumurtalıklar korunursa hasta menopoza girmez.
Önemli Not: Myomların kansere (leomyosarkom) dönüşme ihtimali 1000’de 1’in altındadır. Bu nedenle, semptom vermeyen myomlarda cerrahi yerine düzenli takip en sağlıklı yaklaşımdır.
