Kürtaj hakkında bilgiler

Kürtaj Nedir? Gebelik Tahliyesi Hakkında Genel Bilgiler

Kürtaj, son adet tarihinden itibaren ilk 10 hafta içerisinde embriyo ve eklerinin rahim içinden tahliye edilmesi işlemidir. Her yıl pek çok kadının tıbbi veya kişisel nedenlerle başvurduğu bu cerrahi müdahale, uygun şartlarda gerçekleştirildiğinde düşük riskli bir operasyondur. Kürtaj kararı verildiğinde, işlemin erken dönemde yapılması operasyonun emniyeti açısından büyük önem taşır.

Operasyon öncesinde gebeliğin varlığını, büyüklüğünü ve yerleşim yerini tespit etmek amacıyla ultrasonografik inceleme yapılır. Bazı durumlarda gebeliğin doğrulanması için ek olarak gebelik testi de istenebilir. Bu yazıda kürtajın tıbbi detaylarını, uygulama tiplerini ve operasyon sonrası dikkat edilmesi gerekenleri uzman bir bakış açısıyla inceleyeceğiz.

Türkiye'de Kürtajın Yasal Mevzuatı ve Yetki

Türkiye'de kürtaj işlemleri 18 Aralık 1983 tarihli ve 2827 sayılı kanun ile düzenlenmiştir. Yasaya göre gebeliğin 10. haftasına kadar tahliye işlemi serbest bırakılmıştır. Bu müdahaleyi yapmaya yalnızca uzman Kadın Hastalıkları ve Doğum hekimleri yetkilidir.

Yasal gereklilikler kapsamında dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• 10 Hafta Sınırı: İsteğe bağlı gebelik sonlandırma işlemleri 10. haftaya kadar yapılabilir.
• Onay Belgesi: Evli bireylerde işlemin gerçekleşebilmesi için hem kadının hem de erkeğin muvafakatnamesi (imzalı belge) gerekmektedir.

Kürtaj Yöntemleri ve Uygulama Tipleri

Kürtaj, gebelik haftasına, hastanın genel sağlık durumuna ve müdahale gerekçesine göre cerrahi veya medikal (ilaçla) olmak üzere iki ana yöntemle gerçekleştirilebilir.

1. Medikal Kürtaj (İlaçla Tahliye)

Önemli Not: Bu uygulama günümüzde Türkiye'de yapılmamaktadır. Tıbbi kürtaj, son adetin başlangıcından itibaren 49 günü geçmemiş gebeliklerde uygulanır. Süreçte Mifepristone (RU-486) ve Misoprostol isimli iki farklı ilaç kullanılır. Bu yöntem %92-95 oranında başarı sağlar; ancak düşük gerçekleşmezse cerrahi müdahale zorunludur.

Medikal kürtajın uygulanmaması gereken durumlar:

• Dış gebelik öyküsü olanlar,
• Kronik adrenal yetmezliği bulunanlar,
• Kan sulandırıcı veya kortizonlu ilaç kullananlar,
• Kanama problemi veya ağır kansızlığı olanlar,
• İlaçlara karşı alerjisi bulunanlar.

2. Cerrahi Kürtaj Yöntemleri

Ülkemizde yasal olarak uygulanan cerrahi yöntemler şunlardır:

• Menstrual Aspirasyon: Adet gecikmesinden sonraki ilk 1-3 hafta içinde, bir enjektör vasıtasıyla gebeliğin çekilmesidir.
• Vakum Kürtaj (Vakum Aspirasyon): Rahmin içeriğinin negatif basınç oluşturan bir cihazla boşaltılmasıdır. En sık tercih edilen ve güvenli kabul edilen yöntemdir.

Vakum Kürtaj Operasyonu Nasıl Yapılır?

Operasyon süreci genellikle 5 ile 10 dakika arasında tamamlanır. Gebelik haftası arttıkça işlem süresinde de artış görülebilir. İşlem adımları şu şekildedir:

1. Anestezi: Hastaya lokal anestezi veya doktorun tercihine göre genel anestezi uygulanır.
2. Hazırlık: Spekulum ile rahim ağzı görünür hale getirilir ve dezenfekte edilir.
3. Genişletme: Buji adı verilen özel çubuklarla rahim ağzı nazikçe genişletilir.
4. Tahliye: Plastik bir tüp (kanül) rahme yerleştirilir ve vakum cihazı ile gebelik boşaltılır.

İşlem sonrası hasta 30-45 dakika dinlendikten sonra taburcu edilebilir. Doktorunuz süreçten sonra kullanmanız için antibiyotik, ağrı kesici ve gerekirse kanama durdurucu ilaçlar reçete edecektir.

Kan Uyuşmazlığı (Rh Faktörü) Durumu

Anne adayının Rh negatif, baba adayının ise Rh pozitif olduğu durumlarda kan uyuşmazlığı söz konusudur. Kürtaj, düşük veya dış gebelik gibi durumlarda, sonraki gebeliklerin sağlığı için operasyondan sonraki ilk 72 saat içerisinde anneye Anti-D (kan uyuşmazlığı iğnesi) uygulanmalıdır.

Kürtajın Riskleri ve Komplikasyonlar

Kürtaj, gebeliği sonuna kadar sürdürmekten tıbbi olarak daha az risk taşır. Erken haftalarda komplikasyon oranı %1'in altındayken, ileri haftalarda bu oran %2'ye çıkabilir.

Operasyon Sonrası İyileşme Süreci ve Uyarılar

Kürtaj sonrası ilk birkaç gün kramp tarzı ağrılar, bulantı veya ishal görülebilir. Normal adet düzeni genellikle müdahaleden 4-6 hafta sonra başlar. Aşağıdaki belirtilerden herhangi biriyle karşılaşırsanız vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmalısınız:

• Şiddetli karın veya sırt ağrısı,
• Adet kanamasından çok daha yoğun kan kaybı,
• Pis kokulu akıntı,
• Yüksek ateş.

Doğum Kontrolü ve Gelecek Gebelikler

Kürtaj bir doğum kontrol yöntemi değildir. İşlemden çok kısa bir süre sonra tekrar gebe kalmak mümkündür, bu nedenle etkili bir korunma yöntemi seçilmelidir. Başlıca yöntemler şunlardır:

• Hormonal Yöntemler: Doğum kontrol hapları, implantlar ve iğneler.
• Bariyer Yöntemleri: Kondom, diyafram ve vajinal süngerler.
• Rahim İçi Araçlar (RİA): Uzun süreli koruma sağlayan araçlar.
• Kalıcı Yöntemler: Tüplerin bağlanması.

Çoğu uzman, usulüne uygun yapılan bir kürtaj işleminin gelecekteki gebelik şansını olumsuz etkilemediği görüşündedir.