Hangi hpv aşısı, kim için tercih edilmeli ?

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
HPV Enfeksiyonu Nedir ve Nasıl Yayılır?
HPV (Human Papilloma Virus), insanlarda 100'den fazla tipi bulunan ve bunlardan 30'dan fazlası cinsel yolla bulaşma özelliği gösteren bir virüstür. Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) verilerine göre HPV, en hızla yayılan cinsel hastalık olarak kabul edilmektedir ve her yıl yaklaşık 6.2 milyon Amerikalıya bulaşmaktadır.
Dünya genelinde her yıl ortalama 500 bin kişi serviks (rahim ağzı) kanserine yakalanmakta ve ne yazık ki bu hastaların yarısı hayatını kaybetmektedir. HPV ile enfekte olan kadınlarda; rahim ağzı, vajina ve vulva bölgelerinde meydana gelen anormal hücre büyümeleri, yıllar içerisinde kansere dönüşebilmektedir.
Hangi HPV Aşısını Yaptırmalıyım?
Son yıllarda HPV aşıları, rahim ağzı kanserini önleme konusunda büyük bir umut kaynağı olmuş ve dünya genelinde uygulama hızı artmıştır. Ancak aşılanma süreciyle ilgili en çok merak edilen konu, hangi aşının seçilmesi gerektiğidir.
HPV Aşı Seçiminde Temel Farklar
Günümüzde piyasada koruyucu özelliklerine göre iki temel aşı türü bulunmaktadır:
- Dörtlü Aşı (Quadrivalan): Ticari ismi Gardasil™'dir. HPV Tip 6, 11, 16 ve 18'e karşı koruma sağlar.
- İkili Aşı (Bivalan): Ticari ismi Cervarix™'dir. Sadece HPV Tip 16 ve 18'e karşı koruyucudur.
HPV Tip 16 ve 18, tüm rahim ağzı kanserlerinin %70'inden sorumludur. Gardasil™ ayrıca "çapraz koruma" özelliği sayesinde, Avrupa'da kanser öncüsü lezyonlara en sık yol açan ikinci tip olan HPV Tip 31'e karşı da etkinlik göstermektedir.
Genital Siğillere Karşı Gardasil™ Etkisi
Gardasil™ (dörtlü aşı), rahim ağzı kanserinin yanı sıra genital siğillere (genital wart) karşı da yüksek koruma sağlar. Genital siğillerin %90'ına HPV Tip 6 ve 11 neden olmaktadır. Bu siğiller yakma, dondurma veya lazer gibi yöntemlerle tedavi edilse bile, virüs ciltte kalmaya devam ederek bulaşma riskini sürdürebilir.
| Özellik | Gardasil™ (Dörtlü) | Cervarix™ (İkili) |
|---|---|---|
| Kapsadığı Tipler | 6, 11, 16, 18 | 16, 18 |
| Genital Siğil Koruması | Var | Yok |
| Erkeklerde Kullanım | Uygun | Önerilmez |
| Çapraz Koruma (Tip 31) | Kanıtlanmış | Belirtilmemiş |
HPV Aşıları Hakkında Bilinmesi Gereken Önemli Noktalar
- Tedavi Edici Değildir: Mevcut aşılar halihazırdaki enfeksiyonları tedavi etmez; sadece virüsle karşılaşmadan önce koruma sağlar.
- Tarama Testleri Şarttır: Aşı yapılmış olsa dahi rahim ağzı kanseri riski tamamen sıfırlanmaz. Bu nedenle rutin PAP smear testi ve jinekolojik muayeneler aksatılmamalıdır.
- Bulaşma Yolları: HPV sadece cinsel ilişkiyle değil; cilt teması, steril olmayan ağda malzemeleri veya ortak havlu kullanımı gibi yollarla da bulaşabilir. Prezervatif kullanımı bulaşmayı kesin olarak engelleyemez.
HPV Aşılarının Kullanım Şekli ve Doz Takvimi
Aşılar koldan kas içine (intramüsküler) uygulanır ve bağışıklık sistemine "immün bellek" kazandırarak uzun süreli koruma hedefler.
- Dörtlü Aşı Uygulaması: 0, 2. ve 6. aylarda olmak üzere toplam 3 doz şeklinde yapılır.
- İkili Aşı Uygulaması: 0, 1. ve 6. aylarda olmak üzere toplam 3 doz şeklinde yapılır.
Genellikle 9-26 yaş arası önerilse de çalışmalar dörtlü aşının 24-45 yaş aralığında da güvenli ve etkili olduğunu göstermiştir.
Gebelik ve Emzirme Döneminde Aşılama
Dörtlü HPV aşısı, gebelikte Kategori B düzeyinde güvenli kabul edilir; yani bebekte anomali riski saptanmamıştır. Ancak aşı sürecinde hamile kalan kadınların, kalan dozları doğum sonrası emzirme döneminde tamamlamaları önerilir. Emzirme döneminde aşı yapılmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır.






