Hangi durumlarda amniosentez yapılır ?

Amniyosentez Nedir ve Hangi Dönemde Yapılır?

Amniyosentez, gebeliğin 15. ile 22. haftaları arasında, fetüsün içinde bulunduğu amnion sıvısından örnek alınması işlemidir. Bu prosedürde, ince ve uzun bir iğne yardımıyla yaklaşık 15-20 ml civarında sıvı alınarak laboratuvar ortamında incelenir. Uzman hekimler tarafından gerçekleştirilen bu işlem, bebekteki genetik ve kromozomal durumların tespiti için hayati bir öneme sahiptir.

Amniyosentez İşlemi ve Laboratuvar Süreci

Tecrübeli hekimler tarafından muayenehane veya hastane ortamında gerçekleştirilen amniyosentez, genellikle ağrısız bir işlemdir ve bebek için riskleri oldukça düşüktür. Alınan sıvı örneği, laboratuvarda 18-20 gün boyunca özel bir kültür ortamında bekletilir. Bu aşamadan sonra üretilen hücreler toplanarak kromozom yapıları sayısal ve yapısal olarak mikroskop altında analiz edilir.

Bu analiz sayesinde bebekteki kromozomal problemler rahatlıkla tespit edilebilir. İşlem sırasında bebeğin cinsiyeti de belirlenebilmektedir; ancak ülkemizdeki yasal düzenlemeler gereği amniyosentez sonrası cinsiyet tanımı yapılmamaktadır. Ayrıca, eşler arasında kan uyuşmazlığı bulunması durumunda, işlemden sonraki ilk 72 saat içinde Anti D İmmunglobulin (kan uyuşmazlığı iğnesi) uygulanmalıdır.

Kromozom Anomalisi Tespiti ve Karar Süreci

Analiz sonucunda bir kromozom anomalisi tespit edilirse, bu durumun fetüs üzerindeki etkileri aileye detaylı bir şekilde aktarılır. Gebeliğin devamı veya sonlandırılması konusundaki nihai karar tamamen aileye aittir. Önemle belirtilmelidir ki; amniyosentez iskelet hastalıkları veya kalp hastalıklarının tespitinde bir rol oynamaz; bu tür durumlar için 2. düzey ultrason incelemeleri tercih edilmelidir.

Hangi Durumlarda Amniyosentez Yapılmalıdır?

Amniyosentez, belirli risk faktörleri taşıyan gebeliklerde uzmanlar tarafından tavsiye edilen bir yöntemdir. Bu durumlar şunlardır:

• Anne yaşının 35 ve üzerinde olması,
• İkili veya üçlü tarama testlerinde yüksek risk saptanması,
• Ultrason incelemelerinde şüpheli veya anormal bulgulara rastlanması,
• Ailede genetik bozukluk, kromozom bozukluğu veya genetik hastalık taşıyıcılığı öyküsü,
• Cinsiyete bağlı geçen hastalıkların veya bazı kan hastalıklarının tespiti,
• Akraba evlilikleri nedeniyle artan genetik hastalık riski.

Amniyosentez Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşlem tamamlandıktan sonra gebe 10-15 dakika dinlendirilir. Hekim, ultrason (USG) ile bebeğin kalp atışlarını ve iğne giriş yerinde kanama olup olmadığını kontrol ederek hastayı bilgilendirir. İşlemi takip eden ilk üç gün boyunca şu kurallara uyulmalıdır:

• Mümkün olduğunca istirahat edilmelidir.
• Bol su tüketilmelidir.
• Cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
• Hijyen kurallarına titizlikle uyulmalıdır.

Amniyosentez Riskleri ve Olası Komplikasyonlar

Günümüzde ultrason eşliğinde yapılan amniyosentez işlemlerinde riskler oldukça minimize edilmiştir. Gebelik kaybı oranı yok denecek kadar azdır. İşlem sonrası karşılaşılabilecek durumlar ve risk oranları şu şekildedir:

İşlem sonrası ateş, şiddetli ağrı, akıntı veya su gelmesi gibi enfeksiyon belirtileri fark edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.