Op. Dr. Banu ÇiftçiKadın Hastalıkları ve Doğum
Toplumda genel görülme sıklığı %25-35 olan allerjik hastalıklar, gebelikte de en çok karşılaşılan tıbbi sorunlardan birini oluşturmaktadır. Nezle, astım, göz nezlesi, ürtiker, anaflaksi, besin ve ilaç allerjileri bu grupta sayılan hastalıklardır.Gebelikte bu hastalıkların yönetimi anne ve bebeğin sağlığı açısından kritk bir öneme sahiptir. Gebelikte allerjik hastalıklarda, tam bir hikaye ve bulguların dikkatli değerlendirilmesi esastır. Tanıda allerjik bulguların günlük kaydı ve şüphelenilen allerjenlerin günlük yaşamdan uzaklaştırılarak, izlenmesi yararlıdır. Ancak tanı adına hem anne hem bebeğin sağlığı açısından katı bir diet kısıtlamasından kaçınılmalıdır. Kan testleri, uygulamalı allerji testlerine tercih edilmelidir. Deri testleri veya besin testleri gibi allerji testleri ciddi anaflaktik reaksiyonlara sebep olabileceği için doğum sonrasına ertelenmelidir.Ek olarak, gebeliğin son aylarında sık rastlanılan vazomotor nezle ve gebelik ürtikeri gibi allerjik olmayan bulgular, allerjik hastalıklarla karıştırılmamalıdır. Allerji tanısı alan anne adayları, bilinen allerji yapıcı maddelerden özellikle astım tetikleyici solunum yoluyla temas edilebilecek hayvan tüyü, ev tozu, sigara dumanı gibi ortamlardan kaçınmalıdır. İmmunoterapi (aşılama) gebelikte başlatılmamalıdır. Gebelik öncesi tedavisi başlanmış olanlarda tedaviye devam edilebilir ancak doz gebelik süresince arttırılmamalı, mümkünse azaltılmalıdır. Gebelik döneminde özellikle ilk 3 ayda ilaçsız tedavi en ideal olanıdır ancak tedavi edilmeyen herhangi bir hastalığın gebelikte daha ciddi zararlara yol açabileceği durumlarda ilaç kullanımı düşünülmelidir.Örneğin; astım veya başka bir allerjik hastalığı olan gebe bir kadında ilaç kullanlımazsa, bu hastalıklar, anne ve bebeğin sağlığı açısından ciddi risk taşıyan hatta ölümcül durumlara yol açabilir. (akut astım atağı ciddi oksijensiz kalınmasına sebep olabilir) Allerji ilaçlarının gebelikte kullanımının bir çok çalışmada yan etkisi gösterilememesine rağmen, steroidlerin (kortizon) güvenilirliği daha azdır. Steroid kullanan annelerin çocuklarında, gebelik zehirlenmesi, erken doğum, yarık dudak-damak ve düşük doğum ağırlığı bildirilmesine rağmen, tedavi edilmeyen hastalığın(kontrol altına alınamayan şiddeti astım) anne ve bebek sağlığına olumsuz etkisi de göz önüne alınarak, kar-zarar oranı hesaplanmalıdır. Allerjik hastalıklarda atağı başlatan ve mümkün olduğunca günlük yaşamdan uzaklaştırılması gereken çevresel faktörler; sigara dumanına maruz kalmak, alkol tüketimi ve bilinen allerji yapıcı gıda maddeleri olarak sayılabilir. Anne ve bebeğin allerjenlerden korunması için; Sigara içilmemeli ve sigara içilen ortamlarda bulunulmamalı, alkol tüketiminden kaçınılmalı, bilinen gıda ve çevresel faktörler günlük yaşamdan uzaklaştırılmalı, reflü tedavi edilmeli ve anne sütü teşvik edilmelidir.
4 Ekim 2010