Prof. Dr. Basri ÇakıroğluÜroloji
ERKEK KISIRLIĞI İnfertilite ( kısırlık ) evli çiftlerin 1 yıl korunma yöntemi kullanmadan ve düzenli birlikteliklerine rağmen gebelik elde edememeleridir. Kısırlık evli çiftlerin yaklaşık % 15'ini etkileyen bir sorundur. Erkek kısırlığı bu çiftlerin yaklaşık % 40'ında görülmektedir. Kısırlık sorunu olan çiftlerde tetkik, kolay olması nedeniyle öncelikle erkekten başlamalıdır. Kısırlık olgularının yaklaşık %20si tamamıyla erkek faktöründen kaynaklanır.%30-40ında ise hem erkek hem kadın faktörü birlikte görülür. Normal bir çiftin 6 ay içinde gebe kalma şansı %75 ve bir yıl içerisinde ise %90 dır.Tedavi edilmemiş infertil çiftlerin %25-35’i yalnız cinsel ilişkide bulunmakla ileride çocuk sahibi olabileceklerdir. Üremeye yardımcı tekniklerin devreye girmesiyle erkek kısırlığının değerlendirilmesi sıklıkla göz ardı edilmiştir. Bu yaklaşımlar varikosel, enfeksiyon ve tıkanıklık gibi tedavisi kolaylıkla olabilecek hastalıkların önemsenmemesine sebep olmuştur. Ayrıca tam bir incelenme sırasında ortaya çıkacak testis kanserleri,hipofiz tümörleri ve diğer bir takım cinsel hastalıkların ortaya çıkmasını engellemektedir. Erkek faktörünün araştırılmasında öncelikle iyi bir hikaye alınmalı,doğumdan bugüne kadar geçirdiği hastalıkları ameliyatları kullandığı ilaçları gözden geçirilmelidir.sertleşme ve boşalma ile ilgili problemler göz ardı edilmemelidir. Başlangıç temel laboratuar tetkik olarak semen analizi yapılmalıdır,Her hastaya en az iki veya üç semen analizi yapılmalıdır.semen toplanırken masturbasyon yöntemi ile yapılır,alternatif yöntem ise geri çekme(coitus interruptus ) kullanılabilir,ama geri çekme yönteminde bir takım sıkıntılar oluşabilir.Semen analizi refrans değerlendirilmesi için dünya sağlık örgütünün(WHO-1999) kriterleri göz önünde tutulmaktadır. Normal sperm parametreleri için: Cinsel perhiz süresi 3-5 gün Volüm 2-6 ml Görünüm opak, Viskozite(akışkanlığı) akışkan Ph 7.2-8 Lokosit 1 milyondan az olması Aglütinasyon negatif olmalı, likefaksiyon 60 dakikanın altında olması gerekir. Sperm konsantrasyonu mililitrede 20 milyonun üzerinde, Total sperm sayısının 40 milyonun üzerinde olması Hareketlilik (motilite) hızlı ileri(A) %25 in üzerinde veya hızlı ileri doğru(A) +yavaş ileri doğru(B) harektli sperm sayısının %50 ve üzerinde olması Morfoloji Kruger sınıflamasına göre %14 ve üzerinde,WHO ya göre %30 ve üzerinde olması gerekir. Hormonal değerlendirme için sperm yoğunluğunun 10 milyon/ml in altında serum FSH ve testosteron düzeyi bakılmalıdır, eğer bu testler bozuk çıkarsa prolaktin ve LH ölçümü yapılmalıdır.Ayrıca hastanın hikayesinde ve muayenesindeki duruma göre bu tetkikler istenilebilir. İlave tetkik olarak,antisperm antikorları,lökosit boyaması,semen kültürü,radyolojik değerlendirme,vazografi,transrektal ultrasonagrafi,skrotal doppler ultrasonografi,sperm canlılık testleri,genetik testler,sperm penetrasyon testleri,akrozom reaksiyonu,hemizona testi yapılabilir,ayrıca testis biyopsisi yapılabilecek tetkiklerdir.
5 Nisan 2010
