Yumurtalık Rezervi

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Yumurtalık (Over) Rezervi Nedir?
Yumurtalık rezervi (over rezervi), bir kadının yumurtalıklarında bulunan foliküllerin sayısal miktarını ve mevcut durumunu ifade eden tıbbi bir terimdir. Üreme sağlığının değerlendirilmesinde kritik bir rol oynayan bu kavram, doğrudan doğurganlık potansiyeli ile ilişkilidir.
Yumurtalık Rezervini Belirleyen En Önemli Faktörler
Kişinin yumurtalığındaki folikül miktarını yansıtan en belirleyici unsur yaş faktörüdür. Kadınlarda folikül sayısı en yüksek seviyeye henüz anne karnındaki bir fetus iken ulaşır. Doğumla birlikte bu sayı kademeli olarak azalmaya başlar ve menopoz dönemine kadar sürekli bir tükenme eğilimi gösterir. Menopoz sürecine girildiğinde ise yumurtalıklarda çok az miktarda folikül kalmaktadır.
Over Rezervinin Saptanmasında Kullanılan Yöntemler
Overlerdeki folikül sayısını ve folikül havuzunun miktarını belirlemede en kesin yöntem, yumurtalıkların sitolojik (biyopsi ile) incelenmesidir. Ancak bu yöntem, günümüz klinik şartlarında pratik açıdan uygulanabilir bir yöntem olarak değerlendirilmemektedir.
Yumurtalık Rezervini Olumsuz Etkileyen Faktörler
Kadınlarda yumurtalık rezervinin azalmasına veya kalitesinin bozulmasına neden olan çeşitli etkenler bulunmaktadır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir:
- Yaş faktörü
- Obezite
- Sigara alışkanlığı
- Geçirilmiş yumurtalık cerrahisi
- Şiddetli endometriozis
- Gizli veya erken over yetmezliği
- Geçirilmiş kemoterapi veya radyoterapi
- Pelviste adhezyon (yapışıklık) ve frozen pelvis gibi anatomik bozuklukların mevcudiyeti
Over Rezervinin Değerlendirilmesinde Kullanılan Testler
Modern tıpta yumurtalık rezervini ölçmek ve üreme kapasitesini analiz etmek için farklı test gruplarından yararlanılmaktadır. Bu testler kategorilerine göre aşağıda tablolaştırılmıştır:
| Test Kategorisi | Uygulanan Testler |
|---|---|
| Endokrin Testler | Bazal FSH, LH, E2, Progesteron, Bazal FSH/LH oranı, Bazal İnhibin B, Bazal AMH (Antimülleriyan Hormon) |
| Dinamik Endokrin Testler | Klomifen Sitrat değişim testi, GnRH-A uyarım testi, Ekzojen FSH over rezerv testi |
| Ultrasonografik Testler | Yumurtalık volümü tespiti, Antral folikül sayısı, Stromal kan akımı (Renkli Doppler Ultrason) |
| İnvaziv Testler | Laparoskopik over biyopsisi |



