Vagina kanseri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Vajina Kanseri ve HPV İlişkisi
Son yıllarda, rahim ağzı (serviks) kanserinin temel nedeni olan Human Papilloma Virüsü (HPV) karşı geliştirilen aşılar, genital bölge kanserlerini tıp dünyasının ve toplumun gündemine taşımıştır. Yaygın olarak bilinen rahim ağzı kanserinin yanı sıra, HPV enfeksiyonu vajinada da kanser gelişimine yol açabilmektedir. Yapılan bilimsel çalışmalar, vajina kanserinin tüm genital sistem kanserleri içinde %1,5 ile %3,1 arasında bir orana sahip olduğunu göstermektedir.
Vajina Kanserinin Türleri ve Yayılımı
Vajinada görülen habis (kötü huylu) durumların yaklaşık %90'ı, başka bir organ kaynaklı yayılımlar veya metastazlar sonucunda oluşur. Bu yayılımlar sıklıkla rahim ağzı ve rahim orijinlidir. Doğrudan vajina dokusundan kaynaklanan primer vajinal kanserlerin büyük bir kısmı ise skuamöz hücreli tipte olup, bu lezyonların önemli bir bölümü doğrudan HPV enfeksiyonları ile ilişkilendirilmektedir.
Vajina Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Vajinal kanserlerin teşhisinde hastaların klinik tabloları büyük önem taşır. En sık karşılaşılan klinik bulgular şunlardır:
- Vajinada anormal kanama,
- Olağan dışı akıntı,
- Vajinal bölgede ele gelen kitle.
Vajina kaynaklı kanser vakalarının %25’inde, geçmişte bir servikal (rahim ağzı) kanser tedavisi öyküsü ya da karsinoma in-situ (yayılım göstermemiş erken evre) nedeniyle yapılmış histerektomi (rahmin alınması ameliyatı) geçmişi bulunmaktadır.
Risk Faktörleri ve Nedenleri
Vajina kanseri gelişiminde rol oynayan temel risk faktörleri aşağıda maddeler halinde sunulmuştur:
- HPV (Human Papilloma Virüsü): Enfeksiyonun kronikleşmesi en önemli etkendir.
- DES (Dietilstilbestrol) Maruziyeti: 1972 yılına kadar düşük riski olan kadınlarda kullanılan bu ilaca, özellikle gebeliğin 18. haftasından önce anne karnında maruz kalan kadınlar risk altındadır. Bu grupta nadir görülen clear cell (berrak hücreli) kanser türü gelişebilir.
- Kronik Vajinal İrritasyon: Uzun süreli tahriş durumları doku yapısını bozabilir.
- İmmünsupresif Tedaviler: Bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler vücudun kanserli hücrelerle mücadelesini zorlaştırır.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Vajina kanserinin kesin tanısı biyopsi yöntemi ile konulur. Teşhis sürecinde dikkatli bir pelvik muayene yapılması kritiktir. Muayene sırasında kullanılan spekulum, tüm vajinal bölgeyi detaylıca inceleyecek şekilde manevra edilerek kullanılmalıdır.
Tedavi Yaklaşımları
Vajina kanserinde tedavi planlaması hastalığın evresine göre değişkenlik gösterir:
| Evre | Uygulanan Tedavi Yöntemi |
|---|---|
| Erken Evre | Lokal eksizyon (kitlenin çıkarılması) ve vajinal radyoterapi (brakiterapi) |
| İleri Evre | Radyasyon tedavisi (en iyi yanıt bu evrede radyoterapiden alınır) |
Çocukluk Çağı Vajinal Kanseri: Sarkoma Botryoides
Özellikle 5 yaşından küçük çocuklarda görülen özel bir tür olan Sarkoma Botryoides, en sık vajinal kanama belirtisiyle kendini gösterir. Bu lezyonlar; parmaksı, pembe-kırmızı renkli ve şeffaf görünümlü anormal kabartılar şeklindedir. Hasta yaşı ilerledikçe, bu türün vajinanın dış kısımlarına doğru görülme sıklığı artar. Tedavi sürecinde cerrahi müdahale ve kemoradyasyon yöntemleri birlikte kullanılmaktadır.
