Tüm detayıyla normal doğum
~~Güvenli Normal Doğum
Gebelik , insan üremesinin mucizelerini içeren yaklaşık 280 günlük bir süreçtir. Gebeliğin ilk dönemlerinde, bir tek hücreden gelişen embriyo inanılmaz bir hızda ve düzende değişimlere uğrayarak sonunda dış dünyada yaşama kabiliyeti olan bir fetusa dönüşür. Halen nasıl başladığını tam bilemediğimiz bir mekanizmayla doğum gerçekleşmektedir.
Tıbbi bakım olanaklarının yetersiz olduğu eski dönemlerde, doğum, anne ve bebek için bilinmezlerle dolu tehlikeler içeren bir süreç iken, günümüz tıbbı anne ve bebeği sağlıklı bir şekilde buluşturmayı başarmaktadır. Bu imkanların sunulduğu sağlık kurumlarında doğum yapmak her anne adayının hakkıdır. Evde ve tıbbi bakımdan yoksun bir doğum bir çok riski beraberinde getirecektir.
Düzenli takip edilen bir gebelikte aynı zamanda anne adayı , doğum süreci konusunda da bilgilendirilmeli ve kaygıları giderilmelidir. Doğum zamanı yaklaştıkça olası belirtiler tekrar tekrar konuşulmalı ve anne adayının bu belirtilerle karşılaştığında telaş etmeden gerekeni yapması sağlanmalıdır.
Gebelik kontrollerinde herhangi bir risk saptanmamış bir gebe; su gelmesi, kanlı akıntı, sancı kasılmalar veya kanama gibi doğum belirtileri başladığında hastaneye yatırılır. Yapılan vajinal muayene ile rahim ağzı açıklığı, bebeğin doğum kanalında inişi, su kesesinin durumu gibi bulgular tespit edilir. Bebeğin kalp atışları ve rahim kasılmalarının ölçüldüğü bir aletle değerlendirme yapılır. Genelde doğumu kolaylaştırmak ve bebek çıkarken kirlenmesini önlemek için lavman yapılır. Sancıların sıklaşması ve uygun görülen aralıklarla vajinal muayene tekrarlanır. Rahim ağzı tam açık olduğunda ve baş vajina çıkımına kadar indiğinde doğum masasına alınan gebe sancılarıyla beraber ıkındırılarak doğum gerçekleştirilir. Baş çıktığında özellikle bebeğin burun ve ağzındaki sekresyonlar temizlenmekte ve bunları aspire etmesi engellenmektedir.
Bebek doğar doğmaz anne ile teması sağlanmakta ve mümkünse anne kucağında ilk bakımı yapılmaktadır. Doğum sonrası ilk muayenesinde tıbbi müdahale gerektirebilecek durumlar tespit edilip en kısa zamanda emzirme sağlanmalı ve bebeğin kan şekerinin düşmesi engellenmelidir.
Doğumun son evresi plasenta denilen bebekle anne arasındaki bağı sağlayan yapının atılmasını içerir. Plasentanın çıkması genelde kendiliğinden sorunsuz gerçekleşir. Plasenta çıkması gecikirse gerekli müdahalelerle çıkarılmaktadır.
Plasenta çıktıktan sonra vajina ve rahim ağzı olası yırtıklar açısından dikkatlice muayene edilir. Epizyotomi açılmışsa veya yırtık varsa onarılır. Kanama kontrolü yapılarak anne yatağına alınır ve bebeğiyle ilgilenebileceği en uygun şartlar sağlanır.
Normal doğum sürecinde, gerekli görüldüğünde kullanılan bazı ek uygulamalar olabilmektedir.
1-Epidural analjezi: Normal doğum yaklaşık 8-14 saat arası sürebilen sancılı bir süreç sonunda gerçekleşmektedir. Doğum öncesi yeterince motive edilen ve ağrı eşiği yüksek gebeler, doğum ağrısı ile gayet rahat başedebilmektedir. Bazı gebelerde, yoğun ağrı kesme ihtiyacı hissedilmektedir. Bunun için kullanılan epidural analjezi , doğum ağrısının hissedilmesini oldukça başarılı bir şekilde önleyen, doğum sürecinde aksaklığa yol açmayan , güvenli bir yöntemdir.
2-Bebeğin kalp atışlarının izlemi: Herhangi bir risk düşünülmeyen doğumlarda bebeğin kalp atışları belli aralıklarla kaydedilmektedir. Bazı durumlarda ise kalp atışlarının daha sık ve uzun süreler izlenmesi gerekmektedir. Özellikle suyun az olduğu , daha önce kalp atışlarında düşmeler izlenen veya uzamış doğumlarda bu izlem ihtiyacı artmaktadır.
3- Su kesesinin açılması: Bazı doğumlarda su kesesi kendiliğinden açılırken, bazı doğumlarda ise rahim ağzı açıklığı ilerlemesine rağmen su kesesi kendiliğinden açılmayabilir. Gerekli görüldüğünde basit bir müdahale ile su kesesi açılmakta böylece doğum hızlandırılmakta, ayrıca bebeğin kakasını yapıp yapmadığı anlaşılmaktadır.
4- Sancıları başlatmak için ilaçlı serum uygulaması: Kendiliğinden başlamış bir doğumda, doğum sancıları düzenli ise herhangi bir sancı verici ilaç gerekmemektedir. Ancak bir sebepten dolayı doğum başlatmak veya yetersiz sancılar varlığında belli dozlarda ve kontrollü olarak kullanılmaktadır. Bu ilaçların gebede , kendiliğinden oluşan sancılardan daha yoğun bir ağrı hissi uyandırması söz konusu değildir.
5-Epizyotomi- doğum kesisi: Bebeğin başı vajina çıkımına geldiğinde vajinada taçlanma dediğimiz bir belirti olur. Kafa her sancı ve ıkınmayla vajina açıklığını artırır ve kafa git gide daha fazla görünür hale gelir. Bu aşamada kafanın büyüklüğü ve vajinanın esnekliğine göre, vajinada yırtılma olmadan doğum olamayacağı belirlenirse, düzgün bir kesi yapılarak doğum sağlanmaktadır. Doğum sonrası bu kesinin onarılması kolay olmaktadır. Kesi yapılmaz ve vajinada büyük yırtılmalar olursa , bu yırtıkların dikilmesine rağmen, sonraki dönemde iyileşmesi kötü olabilmekte ve vajinal sarkma ihtimali artmaktadır. Doğum anında gerekli görülmezse epizyotomi kesisi yapılmamaktadır.
6-Forseps-vakum uygulaması ve karından bası: Özellikle iri bebeklerde bebeğin vajen çıkımında ilerlemesi zorlaşabilir, annenin ıkınmalarına rağmen bebeğin ilerlemesi durabilir. Bu durumda rahimin en tepe noktasından uygulanan hafif bir bası ile bebeğin ilerlemesine yardımcı olunmaktadır. Nadir durumlarda vajinal kanaldan uygulanan forseps –vakum gibi aletlerle doğum sağlanmaktadır.
