Sinüzit.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Sinüs Nedir ve Vücudumuzdaki Görevi Nelerdir?
Sinüsler, burun içerisinde yüz ve kafatasına doğru genişleyen, içleri solunum örtüsü ile döşeli hava boşluklarıdır. Başlangıçta bezelye büyüklüğünde olan bu yapılar, çocukluk ve genç erişkinlik döneminde büyümeye devam eder. Bir kurşun kalem başı büyüklüğündeki kanallarla burun boşluğuna bağlanan sinüsler, burun mukozası ile aynı yapıya sahiptir.
Sinüsler, burun gibi normal müküs salgısı üretirler. Günde ortalama yarım litre üretilen bu müküs; burun içini nemlendirir, yabancı partikülleri yıkar ve boğaza doğru akarak temizlik sağlar.
Sinüzit Nedir? Akut ve Kronik Sinüzit Arasındaki Farklar
Sinüzit, yüz kemiklerinin içindeki hava boşluklarının iltihaplanması durumudur. Teşhis aşamasında endoskopik muayeneler ve detaylı kesitler sunan bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılır. Sinüzit, klinik seyrine göre iki ana gruba ayrılır:
Akut Sinüzit
Genellikle soğuk algınlığı sonrası aşırı müküs salgılanmasıyla gelişir. Septum deviasyonu (burun kemiği eğriliği) veya alerjik bünyesi olan kişilerde nezle uzun sürerse sinüs örtüsü enfekte olur. Biriken salgı basıncı artırarak şu belirtilere yol açar:
- Yüzde ve alında baskıyla artan şiddetli ağrılar,
- Kafada ağırlık hissi,
- Yeşil-sarı renkli burun akıntısı.
Kronik Sinüzit
Enfeksiyon bulgularının 12 haftayı aşması durumunda sinüzit kronikleşir. Bu durum genellikle yetersiz tedavi veya tekrarlayan enfeksiyonlar sonucu oluşur. Kronik sinüzitte ağrı daha geri plandadır; ancak sürekli geniz akıntısı, öksürük ve koku kaybı ön plandadır. İlaç tedavisine yanıt vermeyen bu vakalarda endoskopik sinüs cerrahisi önerilir.
Sinüzitten Korunma Yolları
Sinüzit riskini minimize etmek için aşağıdaki önlemler alınmalıdır:
- Uzayan nezle ve baş ağrısı durumunda vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına başvurulmalıdır.
- Alerjik bireyler gerekli tedavi ve önlemleri aksatmamalıdır.
- Nefes almayı zorlaştıran septum deviasyonu gibi yapısal bozukluklar cerrahi ile düzeltilmelidir.
- Üst solunum yolu direncini bozan sigara kullanımından kaçınılmalıdır.
Burun Fizyolojisi ve Grip İlişkisi
Burun; nefes alma, havayı nemlendirme, temizleme ve koku alma gibi hayati fonksiyonlara sahiptir. Sağlıklı bir burun, dışarıdan gelen havayı akciğerlere ulaşmadan önce %100 nemlendirir. Müküs örtüsü içindeki lizozimler ve antikorlar, dış etkenlere karşı bir bariyer oluşturur.
Grip, virüslerin (Rinovirüs, Koronavirüs) neden olduğu bir hastalıktır. Halk arasındaki yaygın inanışın aksine, üşümek doğrudan hasta etmez; ancak vücut direncini düşürerek ve burun damarlarında büzüşme (vasokonstriksiyon) yaparak enfeksiyonun yerleşmesini kolaylaştırır.
| İdeal Ortam Koşulları | Değer |
|---|---|
| Sıcaklık | 18 - 20 Derece |
| Nem Oranı | %45 |
| Havalandırma | Sık ve Düzenli |
Gribin Klinik Evreleri ve Tedavisi
Grip hastalığı genellikle dört ana evrede ilerler:
- İskemik Dönem: Burun ve boğazda birkaç saat süren kuruluk hissi.
- İrritasyon Fazı: Tıkanıklık, sulu akıntı, hapşırma ve yanma hissi.
- Sekonder Enfeksiyon Fazı: İkinci günden itibaren başlayan koyu (mukopurülan) akıntı.
- İyileşme: 5 ile 10 gün arasında belirtilerin kaybolması.
Grip tedavisinde temel yaklaşım semptomatik tedavidir. İstirahat, sıvı tüketimi, ağrı kesiciler ve uygun nem dengesi iyileşme sürecini destekler. Antibiyotikler yalnızca sinüzit, otit veya bronşit gibi komplikasyonlar geliştiğinde hekim kontrolünde kullanılmalıdır.
