Sınav Kaygısının Nedenleri

Aile tutumları ve beklenti düzeyleri

Ailelerin çocuklarını motive etmek amacıyla kullandığı bazı yanlış tutumlar sınav kaygısına zemin hazırlayabilmektedir. Örneğin, sen bu gidişle zor kazanırsın, bu çalışmayla hiçbir yere giremezsin, aman bizi utandırma, bak biz elimizden gelen her şeyi yaptık şimdi sıra sende, gibi ifadeler öğrenciyi motive etmek yerine kaygıya neden olur.

Mükemmeliyetçilik

Öğrencilerin –başarmalıyım, -başaramazsam mahvolurum, -sınavı geçmek zorundayım, -en iyisi ben olmalıyım gibi zorunluluk ifade eden mükemmeliyetçi düşünce tarzı da kaygıya neden olur. Böyle zorunluluk ifade edici düşünceler yerine daha mantıklı ve esnek olduğunuzda kendinizi daha rahat hissedecek ve kaygı seviyeniz azalacaktır. Sınavlarda yapılan her başarısızlığı eksiklerin giderilmesi ve kendinizi geliştirmek için birer fırsat olarak gördüğünüz takdirde bu esnekliği yakalamış olursunuz.

Başarılı bir iş adamına gazeteci soruyor;

 

            -Nasıl başarılı oldunuz?

            -Doğru kararlar alarak

            -Doğru kararları nasıl aldınız?

            -Tecrübeyle

            -Tecrübeyi nasıl kazandınız?

            -Yanlış kararlar alarak.

Başarıya ulaşmanın yolu yanlışlar yapmak ve bu yanlışlardan dersler çıkarmakla mümkündür. Yapılan her hata yükselmeniz için birer merdivenin basamağı gibidir.

Belirsizlik ve plansızlık

Sınavlara hazırlanırken birçok öğrencinin kaygılanma sebeplerinden biri de belirsizlikler ve planlı olmama durumudur. Öğrenci bir taraftan ders çalışması gerektiğini bilir, çalışacağı birçok konunun farkındadır bir taraftan da nereden nasıl başlayacağını bilemediğinden sürekli ders çalışmayı erteler. Bu durumda yapılması gereken en güzel şey yaşamdaki önceliklerinizi bir kâğıda yazarak kendinize aylık, haftalık, günlük hedefler belirlemek ve bu hedefleri bir plan doğrultusunda gerçekleştirmeye başlamaktır.

Verimli ders çalışma yöntemlerini bilmeme

Verimli ders çalışma yöntemlerini bilmeyen öğrenciler çok çalışsalar bile istedikleri verimi alamazlar. Çalışılan onca konuya, yaklaşan sınavlar da eklendiğinde stres düzeyi gittikçe artacaktır. Düzenli ve verimli çalışan öğrenciler ise çalıştıkları konuları kısa sürede ve kalıcı bir şekilde öğrenirler. Bu durum başarı ve motivasyonlarını da olumlu yönde etkiler.

Çevresel değerlendirilme korkusu

“Sınavda başarılı olamazsam komşular hangi gözle bakar?”, “arkadaşlarımın gözünden düşer miyim”, “sınavı kazanamazsam aileme ne derim” gibi çevresel değerlendirme korkusu sınav stresini tetikleyen bir düşünce yapısıdır. Bu düşünceye sahip olan öğrenciler öncelikle sınavların zekâ, kişilik gibi özellikleri ölçmediğini, sınavların sadece düzenli çalışmanın bir sonucu olarak bilgi ve performansı ölçtüğünü düşünmelidirler. Bir sınavın kaybedilmesinin yaşamın sonu olmadığını bilmek, her sonucun daha iyiye ulaşmak ve eksiklerinizi kapatmak için birer fırsat olduğunun farkına varmak sınavlarla ilgili değerlendirilme korkusunu yenmenin bir yoludur.

Sınava yüklenen anlam ve olumsuz iç konuşmalar

Dikkat ederseniz çevrenizdeki kaygılı insanlar konuşurken genelde sıkça olumsuz ifadeler kullanırlar. Yaşama pozitif bakan, stresli durumlar karşısında serinkanlı davranabilen kişiler ise daha çok olumlu ve motive edici cümleler kullanırlar. Düşünceler de aynı şekildedir. Bir kişi sürekli olumsuzu düşünürse bu düşünceler önce iç konuşmaya dönüşür daha sonra da ruh halinizin belirleyicisi olur. ‘Yine yapamayacağım’, ‘başarılı olamayacağım’, gibi iç konuşmalar yaparak kaygınızı arttırmak bir süre sonra kısır döngü halini alır ve her an sınavınızın kötü geçeceğini düşünen biri olmaya başlarsınız.