Sınav Kaygısı Nedir.. ? Nasıl Baş edebilirim..?
Sınav kaygısı yada herhangi bir değerlendirilme durumunu, durumun öncesinde yada durumun değerlendirilme sırasında olası olumsuz sonuçlara göre bireyde ortaya çıkan fizyolojik, duygusal ve davranışsal tepkilerin bireyi olumsuz etkilemesi olarak tanımlayabiliriz.
Günümüz eğitim sisteminde öğrencilerin değerlendirmesinde çoktan seçmeli sınavlar büyük önem taşımaktadır. Çoktan seçmeli sınavlarda bilginin büyük bir bölümü ezber yoluyla edinilebilmektedir. Ancak bu durum çocuklarımızın düşünebilme, yaratıcı davranabilme ve sorgulama yetilerini azaltmaktadır. Hal böyle olunca çocuklarımız bilgiyi ezberleyip uyguladıktan sonra unutarak yola devam etmektedir. Sorgulamayan, düşünmeyen, tek amacı sınavda başarılı olabilmek olan çocuk bu aşamada aile üyelerinin ve toplumun kendisinden beklentisiyle beraber kaygılanmaya başlar işte bu noktada ortaya sınav stresi çıkar.
Çocuklarda sınav kaygısı farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Kimi çocuklar sınavı kazanamazsam hayatım biter, nasıl yaşarım düşüncesinde olabilirken kimi çocuklar da aile baskısının etkisiyle eğer sınavı kazanamazsam ailem bana çok kızar onlara karşı mahcup olmak istemiyorum düşüncesinde olabilir.
Bu düşünceler beraberinde kaygıyı getirir. Kaygı düzeyinin artmasıyla beyin stres hormonlarının salgısını arttırır. Stres hormonlarının artması çocukta öğrenme geriliğine sebep olur. Öğrenme geriliği yaşayan çocuk yapamadığını, yapamayacağını düşünmeye başlar ve bu durum çocuğun panikleyerek korkmasına yol açar. Panikleyerek korkuya kapılan çocuk öğrenme ve çalışma becerilerinde zorluk yaşar. Bu sürecin uzaması durumunda sınav esnasında çocuğun avuç içlerinde terleme, mide bulantısı, kalp çarpıntısı aşırı gelen tuvalet gereksinimi gibi psikolojik ve fizyolojik sonuçlar gözlemlenebilir.
Peki sınav kaygısının üstesinden gelmek için neler yapılabilir ?
Sınava hazırlık dönemlerinde birçok aday sınav kaygısı yaşayabilir. Aslında dengeli oranda yaşanan kaygının birey üzerinde sağlıksız bir etkisi olduğu söylenemez. Hatta belli oranda yaşanan kaygıyı çocuklarımız sağlıklı düşünerek fırsata çevirebilir.
Eksik olduklarını fark ettikleri noktaların üzerine düşebilir planlama ve düzgün bir program eşliğinde bu eksikleri tamamlayabilirler. Bu tarz bir programlama üzerlerindeki kaygıyı azaltacak ve ders çalışma motivasyonlarını arttıracaktır.
Hedefi oluştururken gerçekçi davranılmalı ütopik hayaller kurulmamalıdır.
Birden fazla kaynaktan faydalanarak çeşitli soru kalıplarına alışılmalı, olağandışı gelebilecek sorulara karşı hazırlıklı olunmalıdır.
Belli bir düzeyde yaşanan kaygının avantaja çevrilebileceğinden bahsetmiştim, ancak bu kaygının sınav anında oluşması dengeli bir oranda olsa dahi verimliliği düşürebilir. Sınav anında kaygı yaşamamak adına sınava hazırlık döneminde çalışma temposunu arttırmak için kısa süreli hedefler oluşturup bunlara uyarak hareket etmeye özen göstermek mühimdir.
Planlı ve programlı çalışıp eksik olduğu noktaların analizini sağlayabilen ve bu analizler doğrultusunda eksik noktaları tamamladığını düşünen çocuğun başarılı olacağına inanması çok önemlidir.
Gerçekçi olmayan düşüncelerin yerini akılcı ve mantık sınırları dahilinde olan düşüncelerle değiştirmeye çalışmak bu aşamada başkaları ile kıyas içerisine girmemek ve rekabeti sadece çocuğun bireysel çalışmalarının üzerine koyup koyamaması ile değerlendirmek önemlidir.
Unutulmaması gereken en önemli nokta kaygıyı bastırmak değil, onu kabul etmek ve tanımaya çalışmaktır.
