Psikolog

Modern Psikolojinin Tanımı ve Temel Bileşenleri

Günümüzde psikoloji, davranış ve zihinsel işleyişlerin bilimi olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamlı tanım, disiplinin temelini oluşturan üç anahtar kavram üzerine inşa edilmiştir: bilim, davranış ve zihinsel işleyişler. Psikoloji, bu üç unsuru bir araya getirerek insan doğasını anlamlandırmayı hedefler.

Davranış ve Zihinsel İşleyiş Kavramları

Psikoloji biliminin odak noktasında yer alan davranış ve zihinsel süreçler, gözlemlenebilirlik açısından birbirinden ayrılır. Bu iki kavramı şu şekilde detaylandırabiliriz:

Davranış Nedir?

Davranış, bir bireyin dışarıdaki diğer insanlar tarafından doğrudan doğruya gözlemlenebilecek tüm eylemlerini kapsar. Kişinin somut olarak sergilediği şu eylemler davranışa örnektir:

• Yürüme eylemi
• Konuşma biçimi
• Yüz ifadeleri

Zihinsel İşleyişler Nedir?

Zihinsel işleyişler, dışarıdan başkaları tarafından doğrudan gözlemlenemeyen, kişiye özel süreçlerdir. Bu süreçler; düşünce, duygu, hırs ve güdüleri içerir. Zihinsel işleyişler kişiye özel olduğu için psikologlar, bireyin topluluk içindeki davranışlarını gözlemleyerek bu gizli süreçler hakkında bilimsel yorumlarda bulunurlar.

Psikolojinin Etimolojik Kökeni ve Anlamı

Psikoloji terimi, eski Yunanca kökenli iki sözcüğün birleşmesinden türetilmiştir. Psyche (psühe) ruh anlamına gelirken, logos bilgi veya düzen anlamına gelmektedir.

Yunan mitolojisinde Psise, genellikle güzel bir kelebek ile simgelenir. Kelime anlamı olarak "ruhbilim" demek olsa da modern psikoloji, ruhların var olup olmadığı problemiyle ilgilenmez; bilimin evrensel nitelikleri çerçevesinde davranışı konu edinir.

Psikolojinin İlgi Alanı ve Temel Soruları

İnsan, kendini ve çevresini tanıma arzusuyla pek çok soru sorar. Psikoloji bilimi, bu sorulara bilimsel yanıtlar arama ihtiyacından doğmuştur. Psikolojinin yanıt aradığı bazı temel sorular şunlardır:

• Neden dikkatiniz bir noktaya odaklanırken çevrenizdeki diğer nesnelerin farkında olmazsınız?
• Uyarıcılar (ses, renk, koku vb.) sizde hangi tepkileri oluşturur?
• Korku, öfke, sevinç gibi duygular neden yaşanır?
• Öğrenme süreçleri (yemek yemek, bilgisayar kullanmak vb.) nasıl gerçekleşir?
• Duygu ve düşünceler arasında neden çatışma yaşanır?

Psikoloji, hem insan hem de hayvan davranışlarını ve bu eylemlerin altında yatan temel etmenleri inceleyen bilim dalıdır.

Bir Psikolog Ne Yapar?

Profesyonel bir psikolog, bireysel ve toplumsal refahı artırmak amacıyla şu görevleri üstlenir:

• Normal ve normal dışı davranışları; düşünme, öğrenme ve heyecan gibi psikolojik süreçleri inceler.
• Davranışların fizyolojik nedenleri üzerine araştırmalar yürütür.
• Davranış bozukluklarının tanı ve tedavisine yönelik psikoterapi çalışmaları yapar.
• Hafif uyum sorunları için danışmanlık hizmeti verir.
• Bireylerin mesleki uyumlarını ve iletişim becerilerini geliştirmeye çalışır.

Psikologlarda Bulunması Gereken Temel Özellikler

Başarılı bir psikoloğun sahip olması gereken yetkinlikler ve kişilik özellikleri şunlardır:

• Üst düzey genel ve sözel yetenek,
• Mantıksal bağlantı kurabilme ve aritmetik akıl yürütme becerisi,
• Soyut düşünebilme ve düşüncelerini sözlü/yazılı olarak etkili ifade etme,
• Empati kurabilme ve güçlü iletişim becerileri,
• Tutarlı, sabırlı ve hoşgörülü bir yaklaşım,
• İşbirliğine açık bir kişilik yapısı.