Kızlarda ve erkeklerde ergenlik dönemi

Ergenlik Dönemi: Çocukluktan Yetişkinliğe Geçiş Süreci

Ergenlik dönemi, bireyin hayatındaki en kritik dönemeçlerden biri olup, çocukluk ile yetişkinlik arasındaki köprüyü temsil eder. Bu süreç sadece bir büyüme çağı değil; kişinin çocukluktan sıyrılarak bağımsızlığını kazandığı, cinselliğini keşfettiği ve kendi kimliğini oluşturmaya başladığı bir yaşam tarzıdır. Bireyin anne-baba denetiminden çıkarak kendi ayakları üzerinde durmaya başlamasına kadar geçen bu süreç, hem fiziksel hem de ruhsal bir dönüşümü kapsar.

Ergenlikte Fiziksel Gelişim ve Cinsiyet Farklılıkları

Ergenliğe giriş yaşı ve gelişim hızı, cinsiyete göre farklılıklar göstermektedir. Günümüzde kız çocuklarında ergenlik süreci genellikle ilk adet kanaması ile başlar ve ortalama başlangıç yaşı 13 olarak kabul edilir. Erkeklerde de ergenliğe giriş yaşı ortalama 13 olsa da gelişim seyri kızlardan farklılık gösterir.

Kız çocuklarında hem ergenlik belirtileri hem de hızlı boy uzaması erkeklere oranla daha erken başlar. Bu durum, 11-14 yaş aralığındaki kızların yaşıtları olan erkeklerden daha uzun ve yapılı görünmesine neden olur. Gelişim süreçlerinin tamamlanma süreleri ise şu şekildedir:

Doğu ülkelerinde kızların büyüme sınırı 16-17 yaşlarına kadar düşebilirken, erkeklerin fiziksel gelişimi ve boy uzaması 25 yaşına kadar devam edebilmektedir.

Ergenliğin Psikolojik Yapısı: Bir Kimlik Savaşı

Ergenlik, fizyolojik olarak hormon savaşlarının, psikolojik olarak ise kişilik ve kimlik mücadelelerinin yaşandığı zorlu bir dönemdir. Bu dönemde görülen asi, hırçın ve kuralları tanımayan davranışlar, ebeveynleri kaygılandırsa da aslında gelişimin normal bir parçasıdır. Yeni durumlara uyum sağlama çabası, beraberinde zihinsel ve davranışsal değişimleri getirdiği için yoğun bir duygusal gerginlik oluşturur.

Ergenlik Döneminde Sık Karşılaşılan Davranışlar

Ergenlik sürecindeki bireylerde gözlemlenen temel karakteristik özellikler şunlardır:

• Duygusal İstikrarsızlık: Bir gün çok enerjik ve mutluyken, ertesi gün mutsuz ve içe kapanık olabilirler.
• Yoğun Duygusallık: Duygularını coşkulu yaşarlar; bu durum ses tonlarına ve mimiklerine yansır.
• Yalnızlık İhtiyacı: Kendi başlarına kalarak üstlendikleri rollerin ve davranışlarının muhasebesini yaparlar.
• İlgi Kaybı ve Yorgunluk: Vücut enerjisinin büyük bir kısmı büyümeye harcandığı için çabuk yorulabilir ve çevreye ilgisiz kalabilirler.
• Merak ve Deneme İsteği: Büyüklerin dünyasına ait olan alkol, sigara veya araba kullanma gibi unsurlara karşı merakları artar.
• Bedensel Çekinme: Hızlı fiziksel değişimler nedeniyle kendilerini saklama eğilimi gösterebilirler.

Ebeveynler İçin Stratejik Yaklaşım Rehberi

Bu zorlu süreçte en büyük sorumluluk ailelere düşmektedir. Ergenlik dönemi, baskıcı bir otorite kurmak için uygun bir zaman değildir; aksine sevgi ve şefkatin en üst düzeyde hissedilmesi gereken bir dönemdir. Aile içerisinde fark edilme ve takdir edilme ihtiyacı karşılanmayan gençler, bu arayışı yanlış arkadaş gruplarında tamamlamaya çalışabilirler.

Sağlıklı İletişim İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Arkadaş Seçimine Saygı Duyun: Çocuğunuzun arkadaşlarını tanımadan eleştirmeyin. Riskli gördüğünüz arkadaşları eve davet ederek onları tanımaya çalışın ve olumsuz durumları çocuğunuza ikna edici bir dille anlatın.
2. Karar Süreçlerine Dahil Edin: Birey olduğunu ispatlamaya çalışan genci aile kararlarına dahil etmek ve fikrini almak özgüvenini artıracaktır.
3. Doğru Zamanı Bekleyin: Genç sinirli ve gergin olduğunda onunla konuşmaya çalışmak sonuçsuz kalacaktır. Sakinleşmesini beklemek en sağlıklı yoldur.
4. Nasihatten Kaçının: Ev ortamının gergin olmamasına özen gösterin ve gereksiz nasihatler yerine anlaşıldığını hissettiren bir tutum sergileyin.

Sonuç olarak ergen, ailesi tarafından sevildiğinden, değer gördüğünden ve her koşulda anlaşıldığından emin olmalıdır. Bu güven duygusu, dönemin getirdiği depresyon ve özgüven problemlerinin aşılmasında en büyük yardımcıdır.