Genital kanal enfeksiyonları
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Alt ve Üst Genital Kanal Enfeksiyonları Rehberi
Kadın üreme sistemi enfeksiyonları, etkilediği bölgeye göre alt genital kanal ve üst genital kanal enfeksiyonları olmak üzere iki ana grupta incelenir. Bu enfeksiyonlar; virüsler, bakteriler, parazitler veya mantarlar nedeniyle oluşabilmekte ve erken teşhis edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.
I. Alt Genital Kanal Enfeksiyonları
Alt genital kanal enfeksiyonları; dış genital organları (vulva), vaginayı ve serviksi (rahim ağzı) kapsamaktadır.
A. Dış Genital Organ (Vulva) Enfeksiyonları
- Human Papilloma Virüs (HPV): Cinsel yolla bulaşan bu virüs, kondiloma akuminata (genital siğil) ve çeşitli intraepitelyal lezyonlara neden olur. HPV tip 6 ve 11 genellikle siğillerle; tip 16, 18, 31, 33 ve 35 ise kanser gelişimi ile ilişkilidir. Tanıda kolposkopi ve PAP Smear kullanılır. Korunmada 9-26 yaş arası uygulanan aşılar (Gardasil, Cervarix) hayati önem taşır.
- Molluskum Kontagiozum: Poxvirus kaynaklı, ortası çökük papüllerle seyreden iyi huylu bir enfeksiyondur. Cinsel temas veya yakın temasla bulaşır; küretaj veya kriyoterapi ile tedavi edilir.
- Parazitler:
- Pedikulozis Pubis (Kasık Biti): Kıl foliküllerine yerleşerek şiddetli kaşıntıya neden olur.
- Scabies (Uyuz): Uyuz böceğinin deride tüneller açmasıyla oluşur, özellikle geceleri artan kaşıntı ile karakterizedir.
B. Genital Bölge Ülserleri
Genital bölgede yara (ülser) oluşumuna neden olan başlıca hastalıklar şunlardır:
- Genital Herpes (HSV): HSV Tip 1 ve Tip 2 kaynaklıdır. Ağrılı, içi su dolu kesecikler (vezikül) ve sonrasında ülserler görülür. Virüs sinir köklerine yerleşerek latent (uyur) kalabilir ve bağışıklık düştüğünde tekrarlar.
- Sifiliz (Frengi): Treponema pallidum bakterisi neden olur. Üç evrede ilerler:
- Primer Evre: Sert ve ağrısız tek bir ülser (şankr) görülür.
- Sekonder Evre: Vücutta döküntüler ve condyloma lata adı verilen bulaşıcı lezyonlar oluşur.
- Tersiyer Evre: Yıllar sonra organ sistemlerini ve sinir sistemini etkileyen ağır hasarlar gelişir.
- Diğer Nedenler: Behçet hastalığı, tüberküloz, gonore ve malign (kötü huylu) ülserler de bu bölgede lezyon yapabilir.
C. Vaginal Enfeksiyonlar (Vaginitler)
Normal vagen florasında laktobasiller hakimdir ve pH dengesi 4.0 civarındadır. Bu dengenin bozulmasıyla şu enfeksiyonlar gelişir:
| Enfeksiyon Türü | Etken Mikroorganizma | Temel Belirtiler |
|---|---|---|
| Bakteriyel Vaginozis | Gardnerella vaginalis | Kötü koku, mikroskopta clue cell görünümü |
| Trikomoniyazis | Trichomonas vaginalis | Sarımsı köpüklü akıntı, şiddetli kaşıntı |
| Kandida Vaginiti | Candida albicans (Mantar) | Peynirimsi beyaz akıntı, yoğun kaşıntı |
D. Serviks (Rahim Ağzı) Enfeksiyonları
- Klamidya Servisiti: Chlamidya trachomatis kaynaklıdır. Servikste çilek görünümü ve pürülan akıntı tipiktir.
- Gonore Servisiti: Halk arasında bel soğukluğu olarak bilinir. Yeşil-sarı akıntı ve ağrılı idrara çıkma ile kendini gösterir. Mutlaka partner tedavisi gerektirir.
II. Üst Genital Kanal Enfeksiyonları
Üst genital kanal enfeksiyonları, rahim içinden başlayarak tüplere ve yumurtalıklara kadar yayılan daha komplike durumlardır.
A. Pelvik İnflamatuvar Hastalık (PID)
Endometrium, tüpler ve yumurtalıkları kapsayan polimikrobiyal bir enfeksiyondur. Genellikle cinsel yolla bulaşan bakterilerin yukarı tırmanmasıyla oluşur.
- Risk Faktörleri: Çok eşlilik, RİA kullanımı ve bağışıklık yetmezliği.
- Komplikasyonlar: Tedavi edilmezse infertilite (kısırlık), dış gebelik ve kronik pelvik ağrıya yol açabilir.
- Belirtiler: Şiddetli karın ağrısı, ateş ve muayenede hassasiyet.
B. Endometrit
Rahim iç mukozasının (endometrium) enfeksiyonudur. Cinsel ilişki sonrası kanama ve pelvik ağrı en sık görülen semptomlardır. Tedavisinde genellikle 10 günlük geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı (örneğin doksisiklin) tercih edilir. PID ile birlikte seyrettiğinde tedavi protokolü derinleştirilir.
E. Sistit ve Üretrit
Kadınlarda ve gebelik döneminde sık rastlanan alt üriner sistem enfeksiyonlarıdır. Temel belirtileri arasında sık idrara çıkma, yanma hissi ve idrar kaçırma yer alır.
