Erken Doğum

Erken Doğum ve Erken Doğum Tehdidi Nedir?

Teorik olarak erken doğum, gebeliğin 37. haftasından önce gerçekleşmesi durumudur. Doğum ağrılarının başlaması ve buna eşlik eden rahim ağzı genişlemesi ise tıbbi literatürde erken doğum tehdidi olarak adlandırılır. Gebeliklerin yaklaşık %10’unda görülen bu durum, bebeğin gelişim süreci için kritik bir öneme sahiptir.

Bebeğiniz anne karnında ne kadar uzun süre kalırsa, sağlıklı gelişme ve doğum sonrası büyüme şansı o kadar artar. Erken doğan bebeklerde beyin ve diğer nörolojik sorunların yanı sıra solunum ve sindirim sistemi sıkıntıları görülme riski yükselmektedir. Ayrıca bu bebeklerde ilerleyen dönemlerde gelişim geriliği ve okulda öğrenme problemleriyle daha sık karşılaşılabilir.

Gebelik Haftasına Göre Yaşam Şansı

Erken doğumun gerçekleştiği hafta, bebeğin hayatta kalma ve sağlıklı bir yaşam sürme ihtimalini doğrudan etkiler:

• 24. Haftadan Önce: Bu dönemde doğan bebeklerin yaşam şansı oldukça azdır.
• 32. Haftadan Sonra: 32. gebelik haftasından sonra gerçekleşen doğumlarda yaşam şansı belirgin şekilde artar ve uzun dönemli komplikasyon riski azalır.

Erken Doğum İçin Risk Grupları ve Tıbbi Nedenler

Bazı kadınlar yapısal veya tıbbi nedenlerden dolayı daha yüksek risk altındadır. Özellikle çoğul gebeliği olanlar, daha önce erken doğum yapmış olanlar ve rahim ya da rahim ağzında yapısal bozukluk bulunanlar risk grubundadır.

Erken doğum riskini artıran tıbbi durumlar şunlardır:

• Tekrarlayan üriner sistem enfeksiyonları ile vajinal veya cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar.
• Gebelikte vücut sıcaklığını 38°C’nin üzerine çıkaran enfeksiyonlar.
• 1. gebelik haftasından sonra görülen nedeni bilinmeyen kanamalar.
• Yüksek tansiyon, böbrek hastalıkları veya diyabet gibi kronik rahatsızlıklar.
• Tekrarlayan birinci trimester veya bir ya da daha fazla ikinci trimester düşükleri.
• Gebelikte yetersiz veya aşırı kilo alımı ile trombofili gibi pıhtılaşma bozuklukları.
• İki gebelik arasındaki sürenin 6-9 ay gibi çok kısa olması.

Yaşam Şekline Bağlı Risk Faktörleri

Anne adayının yaşam tarzı, erken doğum riskini doğrudan etkileyen faktörler arasında yer alır. Aşağıdaki durumlar riskin artmasına neden olabilir:

• Yetersiz doğum öncesi bakım,
• Sigara, alkol ve uyuşturucu madde kullanımı,
• Düşük sosyoekonomik düzey ve aşırı stresli yaşam,
• Uzun süre ayakta kalınan yorucu iş hayatı.

Erken Doğum Belirtileri Nelerdir?

Belirtilerin erken fark edilmesi, doğumun durdurulması veya bebeğin akciğer gelişimini hızlandıracak ilaçların etkisini göstermesi için zaman kazandırır. Aşağıdaki belirtilerden birini fark ettiğinizde vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmalısınız:

• Rahimde bir saat içinde 4-5 veya daha fazla kasılma olması.
• Vajinadan su gelmesi.
• Karnın alt kısmında adet sancısına benzer kramplar.
• Sürekli veya aralıklı seyreden bel ağrısı.
• Pelvik alanda baskı hissi ve vajinal akıntıda artış/değişiklik.

Braxton-Hicks ve Gerçek Doğum Kasılmaları Ayrımı

Gebelik boyunca dökülen düzensiz ve ağrısız kasılmalara Braxton-Hicks kasılmaları denir; bunlar rahim ağzını açmaz. Ancak kasılmalar 10 dakikada bir veya daha sık gelmeye başlarsa, bu durum gerçek erken doğum ağrısı olabilir. Kasılmaları kontrol etmek için sırtüstü uzanıp parmak uçlarınızla rahminizi kontrol edebilirsiniz (palpasyon). Eğer rahmin tamamı sertleşip sonra gevşiyorsa bu bir kasılmadır.

Belirtilerle Karşılaşıldığında Yapılması Gerekenler

Erken doğum şüphesi oluştuğunda şu adımları izlemelisiniz:

1. Yaptığınız işi hemen bırakın ve dinlenmeye geçin.
2. Sağ veya sol yanınıza yatın ve birkaç bardak su için.
3. Bir saat boyunca kasılmaların sıklığını ve süresini takip edin.
4. Şikayetleriniz artıyorsa zaman kaybetmeden doktorunuza haber verin.

Erken doğumun kesin tanısı, rahim ağzı muayenesi ve tokografi (sancı monitorizasyonu) ile konulur. Tanı kesinleşirse hastaneye yatış yapılarak damar yoluyla veya ağızdan ilaç tedavisine başlanır. Unutulmamalıdır ki, doğumu birkaç saat bile geciktirmek bebeğin yaşama tutunması için hayati önem taşır.