Duygu-Düşünce-Davranış

Düşünce, duygu ve davranışlarımız bir bütün halinde olup bir etkileşim içindedir. Kişinin oluşturduğu olumsuz duygu durumu onun olumsuz düşünceler oluşturmasını tetikleyip, en sonunda durumu daha da zorlaştıran olumsuz davranışlar içinde bulunmasına neden olmaktadır. Bu durumu şu şekilde anlatabiliriz.

Örneğin; sınavdasınız. Aşırı bir heyecan için de umutsuz, sıkıntılı ve kaygılı bir duygu içindesiniz. O an aklınıza ise hata yapmamalıyım, sınavdan yüksek not almalıyım, eğer düşük not alırsam bu benim sonum olur gibi düşüncelerle geliyor. Hemen ardından aşırı heyecan ve kaygının etkisiyle hata yapmamam gerekiyor düşüncesi ile birlikte soruları doğru okumadan cevaplamaya davranışı sergiliyorsunuz. İşte bu noktada oluşan duygu-düşünce ve davranışın doğrudan başarınızı etkilediğinden bahsedebiliriz. Oysa sınavdasınız ve şuan heyecanlı ve kaygılıyım, bu benim en doğal duygum çünkü sınavda başarılı olmak istiyorum.

Bu yüzden bu şekilde düşünüyorum. Olabilecek en kötü şey sınavda başarısız olmam. Ama şuan bunun için hiçbirşey yapamayacağım anlamana gelmez. gibi düşünceler ile rahatlamak, soruları daha dikkatli okumanızı sağlayabilir. Bir bakıma durum hakkında alternatif düşünceler üretebilmek, yaşanılan aynı duru daha gerçekçi değerlendirmek olumlu sonuçlar doğurmasını sağlayacaktır. Bilinmelidir ki bu kesinlikle kendinizi kandırma, polyanacılık oynamak değildir. Yaşadığınız durumu bilişsel yeniden yapılandırmanızı sağlayıp olumsuz hissettiğiniz duygunun olumsuz düşüncesi ve olumsuz davranışını ortadan kaldırmada etkili olabilecektir.