Dar kanal (spinal stenoz) hastalarında x-stop uygulaması
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Dar Kanal (Spinal Stenoz) Nedir?
Lomber Dar Kanal, omurga içerisinde yer alan ve omurilik ile bacağa giden sinirlerin geçtiği kanalın daralması sonucu oluşan bir hastalıktır. Bu durum; kemiklerin veya bölgeyi çevreleyen bağ dokusunun kireçlenmesi, büyümesi veya sertleşmesi neticesinde sinirlerin sıkışmasıyla ortaya çıkar.
Normal bir bel bölgesinde kanal çapı 15-25 mm arasındayken, dar kanal hastalarında bu mesafe 5-10 mm seviyesine kadar düşmektedir. Kanal darlığı doğuştan olabileceği gibi, çoğunlukla yaşa bağlı olarak sonradan gelişir. Genellikle 50 yaş ve üzeri bireylerde görülen bu rahatsızlık, kadınlarda erkeklere oranla daha sık izlenmektedir.
Dar Kanal Belirtileri ve Hastaların Yaşam Kalitesine Etkisi
Omurga kanal darlığının en belirgin bulguları arasında bel ağrısı ile yürürken veya ayakta dururken artan bacak ağrısı ve güçsüzlük yer alır. Hastalar genellikle şu şikayetlerle uzmana başvururlar:
- Bacaklarda şiddetli ağrı, uyuşma ve kramplar
- Yürürken veya ayakta dururken dinlenme ihtiyacı hissetme
- Rahatlamak amacıyla öne doğru eğilerek yürüme isteği
- Oturunca azalan ağrı hissi
Hareket kabiliyeti kısıtlanan hastalarda, fiziksel aktivite azlığına bağlı olarak obezite ve buna eşlik eden psikolojik rahatsızlıklar gelişebilmektedir. Dar kanal, ABD'de 50 yaş üstü hastalarda uygulanan bel cerrahisinin en yaygın nedenidir.
Geleneksel Tedavi Yöntemleri ve Zorlukları
Geçmiş dönemlerde uygulanan kanal darlığı ameliyatlarında, omurga kanalı iki taraflı açılmakta veya omurganın arka kemiği tamamen çıkarılmaktaydı. Ancak bu yöntemlerin zamanla omurga statiğinde bozulmalara yol açtığı gözlemlenmiştir. Bu bozulmayı engellemek için cerrahiye vida ve platin uygulamaları eklenmiştir.
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Şekli | İyileşme Süreci |
|---|---|---|
| Geleneksel Cerrahi | Kemik alımı ve kanalın açılması | Uzun ve zorlu |
| Stabilizasyon | Vida ve platin ile tespit | Uzun rehabilitasyon süreci |
| X-Stop Uygulaması | Minimal invaziv girişim | Çok hızlı (3-4 saatte taburcu) |
Büyük cerrahi operasyonlar, hastaların normal yaşantılarına dönme süresini oldukça uzatmaktadır.
Yeni Minimal İnvaziv Girişim: X-Stop (İnterspinöz Distraksiyon)
Günümüzde dar kanal sorununun pratik bir şekilde çözülmesini sağlayan İnterspinöz Distraksiyon Cihazları (X-STOP) geliştirilmiştir. Özellikle ABD'de yaygın olarak kullanılan bu yöntem, minimal invaziv bir girişimdir. Yaklaşık 5-10 dakikalık kısa bir işlemle darlığın bulunduğu bölgeye yerleştirilen bu cihaz, kemik alımına veya vida-platin kullanımına gerek bırakmaz.
X-Stop Uygulamasının Avantajları:
- Kemik dokusuna zarar verilmez.
- Vida ve platin gerektirmez.
- Risk faktörleri minimize edilmiştir.
- Hastalar operasyondan yaklaşık 3-4 saat sonra yürüyerek taburcu olabilirler.
X-Stop Uygulaması İçin İdeal Hasta Profili
Bu yenilikçi girişim her hasta için değil, belirli kriterleri karşılayan kişiler için uygundur. X-Stop uygulaması için ideal adaylar şunlardır:
- 50 yaş ve üstü olan hastalar,
- Öne doğru eğildiklerinde ağrılarında belirgin azalma hissedenler,
- Yapılan tetkiklerde bir veya iki seviyede darlık tespit edilen kişiler.
Doç. Dr. Volkan Aydın
