Çocuklarda korkular ve sosyal fobi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Gece Korkuları: Tanımı ve Belirtileri
Gece korkuları, genellikle üç ile altı yaş arasındaki çocuklarda gözlemlenen ve ebeveynleri endişelendiren uyku bozukluklarıdır. Bu durum, çocuğun uykuya daldıktan yaklaşık bir veya iki saat sonra aniden uyanması ve histerik bir şekilde bağırması ile karakterizedir. Atak sırasında çocuk nerede olduğunu ayırt edemez ve yoğun bir korkuyla titreyebilir.
Gece Korkularının Nedenleri Nelerdir?
Gece korkularının kesin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, uzmanlar bazı tetikleyici unsurlar üzerinde durmaktadır. Özellikle çocuğun yatmadan önce aşırı heyecanlanmış olması bu durumun başlıca sebeplerinden biri olarak kabul edilir. Ayrıca, ev ortamındaki veya yakın çevredeki psikolojik problemler de bu atakların ortaya çıkmasında önemli bir rol oynayabilir.
Gece Korkularında Tedavi ve Yaklaşım Yöntemleri
Gece korkusu yaşayan bir çocuğa yaklaşırken sakin kalmak ve güven vermek esastır. Bu süreçte uygulanabilecek yöntemler şunlardır:
- Ebeveyn Desteği: Atak anında anne veya baba çocuğun yanında kalmalı ve onu yatıştırmaya çalışmalıdır.
- Hatırlama Durumu: Çocuklar genellikle gece yaşadıkları bu korku dolu anları sabah uyandıklarında hatırlamazlar.
- İyileşme Süreci: Vakaların büyük bir çoğunluğu bir veya iki yıl içerisinde kendiliğinden kaybolur.
Gece Korkularını Önlemek İçin Alınabilecek Tedbirler
Basit yaşam tarzı değişiklikleri ile gece korkularının önüne geçmek mümkündür. Bu kapsamda şu önlemler alınabilir:
- Yatmadan önce çocuğun heyecanlanmasına yol açacak aktivitelerden kaçınılmalıdır.
- Akşam öğünlerinde hafif yemekler tercih edilmelidir.
- Tedbirlerin yetersiz kaldığı durumlarda, doktor kontrolünde hafif bir yatıştırıcı kullanılabilir.
- Çok ciddi ve dirençli vakalarda mutlaka psikiyatrik yardım alınmalıdır.
Gece Korkusu ve Sara (Epilepsi) İlişkisi
| Durum | Değerlendirme |
|---|---|
| Ara Sıra Görülen Olaylar | Genellikle sara ile bir ilişkisi bulunmamaktadır. |
| Sık ve Uzun Süren Nöbetler | Bir sara (epilepsi) olup olmadığının araştırılması zorunludur. |
Sosyal Fobi: Tanımı ve Temel Belirtileri
Sosyal fobi, bireyin özellikle tanımadığı kişilerin yanında veya kalabalık ortamlarda eylem gerçekleştirirken (konuşma, yemek yeme, telefon etme vb.) duyduğu aşırı kaygı durumudur. Kişi, başkaları tarafından olumsuz değerlendirileceğinden, aşağılanacağından veya küçük düşeceğinden korkar.
Sosyal fobi yaşayan bireylerde şu özellikler görülür:
- Korkulan ortama girildiğinde panik atağa varabilen anksiyete belirtileri ortaya çıkar.
- Birey, duyduğu korkunun aşırı veya anlamsız olduğunun bilincindedir.
- Sosyal ortamlardan kaçınma davranışı, kişinin toplumsal ve mesleki işlevselliğini ciddi şekilde bozar.
Sosyal Fobinin Yaygınlığı ve Gelişim Süreci
Sosyal fobinin başlangıç dönemi genellikle ergenlik çağıdır. İstatistiksel verilere göre 6 aylık yaygınlık oranı %2-3 civarındadır ve bu durum kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülmektedir.
Çocukluk Dönemi ve Yetişkinlikteki Etkileri
Çocukluk dönemindeki yetiştirilme tarzı, ileride sosyal fobi oluşumunda kritik bir etkendir. Aşağıdaki tutumlara maruz kalan çocuklar, yetişkinlikte çekingen ve ürkek bireyler haline gelebilirler:
- Sürekli azarlanan ve inisiyatif kullanmasına izin verilmeyen çocuklar.
- Aşırı korumacı bir tutumla büyütülenler.
- Yetersiz veya beceriksiz olduğu hissettirilenler.
Bu çocuklar, aşırı utangaçlık duygusu nedeniyle toplumdan kaçmaya başlar ve insanlarla iletişim kurmakta zorlanırlar. Hata yapma kaygısı, bireyin giderek insanlardan uzaklaşmasına ve sosyal açıdan yetersiz kalmasına neden olur.
