Çocuklarda Alerji,Alerjik Bronşit,Astım Nedir ? Nasıl Tanınır ? Nasıl Tedavi Edilir ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Alerji ve Alerjik Astım Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Alerji, çoğu bireyin temas ettiğinde sorun yaşamadığı maddelere karşı vücudun gösterdiği anormal duyarlılık olarak tanımlanır. Bu durum genellikle aile bireyleri arasında genetik geçiş göstermektedir. Ebeveynlerden birinin alerjik yapıya sahip olması çocukta risk oranını %25'e çıkarırken, her iki ebeveynin de alerjik olması durumunda bu risk %50'ye yükselmektedir. Eğer anne ve babada aynı alerjik hastalık mevcutsa, çocukta aynı hastalığın görülme riski %70 gibi yüksek bir orana ulaşmaktadır.
Yaş Gruplarına Göre Alerjen Duyarlılığı
Çevremizdeki her türlü maddeye karşı alerjik reaksiyon gelişmesi mümkündür. Ancak yaş gruplarına göre baskın olan alerjen tipleri değişkenlik gösterir:
- İlk 3 Yaş: Bu dönemde ağız yoluyla alınan maddeler (özellikle inek sütü, soya ve yumurta) ön plandadır.
- 3 Yaş Sonrası: Hava yoluyla alınan alerjenler (ev tozu akarı, küf mantarı, polenler ve hayvan alerjenleri) reaksiyonlarda daha etkili olmaya başlar.
Çocukluk Çağı Astımı ve Alerjik Bronşit
Çocukluk çağı astımı veya alerjik bronşit, hava yollarının çeşitli uyaranlara karşı aşırı reaksiyon gösterdiği; tekrarlayan öksürük, hırıltı, hışıltı ve nefes darlığı ile seyreden bir hastalıktır. Bu iki terim sıklıkla eş anlamlı kullanılsa da astım tıbbi olarak ikiye ayrılır:
- Alerjik Astım: Çocukluk çağı astım olgularının %90'ını oluşturur.
- Alerjik Olmayan Astım: Hastaların küçük bir kısmını kapsayan gruptur.
Astım belirtileri; ev içi alerjenler, solunum yolu enfeksiyonları, soğuk hava, egzersiz, kimyasal buharlar, hava kirliliği ve sigara dumanı gibi tetikleyicilerle temas sonucunda ortaya çıkar.
Hastalığın Seyri ve İyileşme Oranları
Astım tanısı alan çocukların büyük çoğunluğu yaşamın ilk 2 yılında belirti vermeye başlar. Akciğer gelişiminin henüz tamamlanmadığı bu erken dönemde, viral enfeksiyonlar ana tetikleyicidir. 4-5 yaşlarında akciğer gelişiminin tamamlanmasıyla birçok çocukta klinik düzelme görülür.
| Durum | İyileşme / Başarı Oranı |
|---|---|
| Ergenlik Döneminde Genel İyileşme | %50 - %60 |
| Alerjik Olmayan Olgularda İyileşme | Daha Yüksek |
| Alerji Aşı Tedavisi ile İyileşme | %90 |
Çocuklarda Alerji ve Astım Tanısı Nasıl Konur?
Astım tanısında en değerli araç hasta öyküsüdür. Özellikle gece kötüleşen öksürük, hırıltı ve nefes darlığı belirtileri güçlü birer işarettir. Yattıktan sonra veya sabaha karşı yaklaşık 30 dakika süren ve bronş genişletici ilaçlara yanıt veren öksürük, aksi ispatlanana kadar astım olarak değerlendirilmelidir.
Tanı sürecinde kullanılan testler şunlardır:
- Alerji Deri Testleri: Birinci öncelikli tanı yöntemidir.
- Kanda Alerji Testleri (Spesifik IgE): Deri testinin yapılamadığı (3 yaş altı, yaygın egzaması olan veya ilaç kullanan) durumlarda tercih edilir.
Tedavi Yöntemleri ve Korunma Yolları
Alerjik hastalıkların tedavisinde ilk basamak, alerjen maddeden uzak durmaktır. Çevre önlemleri, bronşlardaki aşırı duyarlılığı belirgin şekilde azaltır. İlaç tedavisinde ise iki ana grup bulunur:
- Rahatlatıcı İlaçlar: Bronşları gevşeterek anlık rahatlama sağlar.
- Kontrol Edici İlaçlar: Alerjik iltihabı ve bronş duyarlılığını azaltan, genellikle kortizon temelli sprey ilaçlardır.
Önemli Not: Kortizonlu spreyler kullanıldığı sürece etkilidir; ancak altta yatan alerji tedavi edilmezse belirtiler tekrarlayabilir. Alerjinin ve alerjik astımın tek kökten çözümü Alerji Aşı Tedavisidir. Günümüzde bu yöntemde özellikle Dil Altı Damla Aşı metodu güvenle tercih edilmektedir.
