Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar ve Belirtileri
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar ve Bilinmesi Gerekenler
Cinsel olarak aktif olan her birey, cinsel yolla bulaşan hastalıkların (CYBH) belirtilerini taşıma riski altındadır. Vajinal, oral veya anal yolla gerçekleşen cinsel birlikteliklerin türü fark etmeksizin bu enfeksiyonlara yakalanmak mümkündür. Prezervatif kullanımı, doğru ve sürekli uygulandığında hastalıkların geçişini büyük oranda önlese de hiçbir yöntem %100 koruma sağlamaz. Bu durum özellikle genital siğil ve genital herpes gibi temasla bulaşan enfeksiyonlar için geçerlidir.
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların semptomları bazen çok belirgin, bazen de tamamen gizli seyredebilir. Eğer bir enfeksiyon şüpheniz varsa, vakit kaybetmeden bir jinekoloğa veya ilgili uzman doktora başvurmalısınız. Bazı hastalıklar kısa sürede tedavi edilebilirken, bazıları uzun dönemli bir tedavi süreci gerektirebilir.
Tedavi ve Partner Bilgilendirmesinin Önemi
Tanı konulan hastalıkların tedavi edilmesi kadar, cinsel partnerin bilgilendirilmesi de toplum sağlığı açısından kritiktir. Tedavi edilmeyen vakalarda HIV gibi diğer hastalıklara yakalanma riski artar. Ayrıca, ihmal edilen bazı enfeksiyonlar ilerleyen dönemlerde kısırlığa yol açabilmektedir.
En sık rastlanan cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve temel belirtileri şunlardır:
1. Klamidya
Klamidya, genital sistemde görülen bakteriyel bir enfeksiyondur. Erken dönemde belirti vermemesi veya çok hafif seyretmesi nedeniyle teşhisi zordur. Belirtiler genellikle bulaştan 1-3 hafta sonra ortaya çıkar.
- Ağrılı idrar yapma
- Alt abdominal (karın) bölgesinde ağrı
- Vajinal akıntı ve ağrılı cinsel ilişki
- Penisten gelen akıntı ve testislerde ağrı
2. Bel Soğukluğu (Gonore)
Genital sistemdeki bir diğer bakteriyel enfeksiyon olan bel soğukluğu, genellikle maruziyetten 2-10 gün sonra belirti verir. Ancak bazı vakalarda semptomların ortaya çıkması ayları bulabilir.
- Penis veya vajinadan gelen yoğun, bulanık veya kanlı akıntı
- İdrar esnasında şiddetli acı ve yanma hissi
- Sık idrara çıkma ihtiyacı
- Cinsel ilişki sırasında ağrı hissi
3. HIV (AIDS)
HIV, bağışıklık sistemini hedef alan bir enfeksiyondur. Vücudun virüs, bakteri ve mantarlarla savaşma yeteneğini yok ederek kronik ve ölümcül olabilen AIDS tablosuna yol açar. İlk bulaşma anında belirti görülmeyebilir; ancak 2-6 hafta içinde gribe benzer semptomlar gelişebilir.
| Erken Dönem Belirtileri | Geç Dönem (10+ Yıl Sonra) Belirtileri |
|---|---|
| Ateş ve baş ağrısı | Sürekli ve açıklanamayan yorgunluk |
| Yorgunluk ve isilik | Gece terlemeleri |
| Şişkin lenf bezleri | 38°C üzerinde uzun süreli ateş |
| Gribal semptomlar | Kronik ishal ve kilo kaybı |
4. Genital Herpes (Uçuk)
HSV (Herpes Simplex Virüsü) kaynaklı olan bu hastalık oldukça bulaşıcıdır. Virüs, ciltteki veya mukoza zarlarındaki küçük çatlaklardan vücuda girer. Çoğu kişi semptom göstermediği için enfekte olduğunu bilmez.
- Genital veya anal bölgede küçük kırmızı yumrular, kabarcıklar veya açık yaralar
- Genital bölgede ve kalçada şiddetli kaşıntı ve ağrı
- İdrar yaparken yanma ve sızı
- İlk evrede baş ağrısı, kas ağrısı ve ateş gibi gribal belirtiler
5. Genital Siğiller (HPV)
En yaygın görülen cinsel yolla bulaşan hastalıktır ve Human Papillomavirus (HPV) nedeniyle oluşur. Siğiller bazen 1 mm kadar küçük, bazen de karnabahar şeklinde büyük kümeler halindedir.
- Genital bölgede ten rengi veya gri şişlikler
- Kaşıntı ve rahatsızlık hissi
- Cinsel ilişki esnasında kanama
- Oral seks sonrası ağız veya boğazda oluşabilen siğiller
6. Hepatit (A, B ve C)
Karaciğeri etkileyen viral enfeksiyonlardır. Hepatit B ve C en ciddi türleridir. Karaciğer iltihaplanmasına yol açan bu hastalıkların belirtileri şunlardır:
- Bulantı, kusma ve iştah kaybı
- Karaciğer bölgesinde abdominal ağrı
- Koyu renkli idrar
- Ciltte ve göz aklarında sararma (sarılık)
7. Frengi (Sifiliz)
Bakteriyel bir enfeksiyon olan frengi; genital organları, cildi ve mukoza zarlarını etkiler. Tedavi edilmezse beyin ve kalp gibi hayati organlara zarar verebilir.
- İlk Aşama: Enfeksiyondan 10 gün ile 3 ay sonra ağrısız bir yara (çıban) ve şişmiş lenf bezleri görülür.
- İkinci Aşama: Vücutta (özellikle el ve ayak ayalarında) kırmızı/kahverengi lekeler, ateş ve halsizlik oluşur.
- Gizli Aşama: Belirtilerin kaybolduğu ancak hastalığın vücutta kaldığı dönemdir.
- Üçüncü Aşama: Tedavi edilmeyen vakalarda felç, körlük, bunama ve kalp damar hastalıkları gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Önemli Uyarı: Cinsel yolla bulaşan bir hastalığınız olduğundan şüpheleniyorsanız, vakit kaybetmeden uzman bir doktora başvurunuz. Erken teşhis, hem kendi sağlığınızı korumak hem de hastalığın başkalarına bulaşmasını önlemek adına hayati önem taşır.
