Çikolata Kisti Ameliyatı

Çikolata Kisti (Endometrioma) Nedir?

Çikolata kisti, tıp literatüründeki adıyla endometrioma, endometriozis odaklarından gelişen kistik bir yapıdır. Bu kistlerin içindeki sıvı muhtevası koyu kahverengi ve çikolata rengini andırdığı için halk arasında bu isimle anılmaktadır. Kadın sağlığını yakından ilgilendiren bu durum, genellikle kronik bir süreç olarak takip edilir.

Kiste Çikolata Rengini Veren Faktörler Nelerdir?

Kistin duvarları rahim iç zarı tabakası (endometrium) elementlerini içerdiği için bu bölgede de normal adet kanamaları meydana gelir. Kanayan bölgedeki kırmızı kan hücreleri (eritrositler) parçalanırken hemosiderin adı verilen bir renk maddesi (pigment) ortaya çıkar. Bu pigmentlerin birikmesi, kist içeriğinin koyu kahverengi bir görünüm kazanmasına neden olur.

Endometrioma Kisti Yerleşimi ve Görünümü

Endometriozis hastalığı en sık yumurtalıkları tutar ve her ay bu odaklarda adet dönemine bağlı kanamalar gerçekleşir. Bu tekrarlayan kanamalar sonucunda zamanla kistik yapılar gelişmektedir. Çikolata kistlerinin genel özellikleri şu şekildedir:

• Değişik boyutlarda gözlemlenebilir.
• Her iki yumurtalıkta aynı anda bulunabilir.
• Bir yumurtalık içerisinde birden fazla kist oluşabilir.
• Kist, çevre doku ve organlarla yapışık olabilir.
• Kistin kapsül adı verilen bir zar yapısı bulunur ve etrafında genellikle endometriozis odakları mevcuttur.

Çikolata Kisti Belirtileri Nelerdir?

Çikolata kisti, hastadan hastaya farklılık gösteren çeşitli semptomlarla kendini gösterebilir. En sık karşılaşılan çikolata kisti belirtileri şunlardır:

• Kısırlık (İnfertilite)
• Cinsel ilişki sırasında ağrı duyulması
• Şiddetli adet sancısı
• Adet düzensizlikleri

Endometrioma Hangi Komplikasyonlara Yol Açabilir?

Endometrioma kistleri tedavi edilmediğinde veya kontrol altında tutulmadığında bazı ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir. Bu komplikasyonlar aşağıda maddelenmiştir:

• Kistin yırtılması (perfore olması) sonucu gelişen akut batın tablosu.
• Yumurtalık rezervinin (over rezervi) azalması.
• Nadir de olsa kist üzerinden kötü huylu tümör (adenokarsinom) gelişimi.
• Çevre dokularla ciddi yapışıklıkların oluşması.
• Biyolojik olarak aktif kistlerin sürekli adet dönemi ağrısı yapması.

Çikolata Kisti Tanı Yöntemleri

Çikolata kistinin teşhisinde modern görüntüleme tekniklerinden yararlanılır. Tanı sürecinde kullanılan temel yöntemler şunlardır:

1. Ultrason ve Doppler ultrason
2. MR (Manyetik Rezonans)
3. Tomografi

Kistin kesin tanısı ise ancak kistin cerrahi olarak çıkarılması ve histopatolojik inceleme yapılması ile konulabilmektedir.

CA 125 Düzeyi ve Takibi

CA 125, epitel hücrelerinden salınan bir moleküldür ve endometrioma hücrelerinde de bulunur. Bu değer; kistin boyutu, sayısı, aktifliği ve karın iç duvarının tutulumu gibi faktörlerden etkilenir. Genellikle çikolata kistlerinde orta düzeyde yükseliş gösteren CA 125, ameliyat sonrası kistin tekrarlayıp tekrarlamadığının takibinde önemli bir parametredir.

Çikolata Kisti Tedavisi ve Ameliyatı

Çikolata kistinin kesin tedavisi, kistin cerrahi müdahale ile çıkarılmasıdır. Çikolata kisti ameliyatı günümüzde iki farklı yöntemle gerçekleştirilmektedir:

Çikolata Kisti Tekrarlar mı?

Çikolata kistleri, biyolojik olarak aktif endometriozis odaklarından geliştikleri için bu odaklar yumurtalıklarda varlığını sürdürdüğü müddetçe yeni kist oluşumu mümkündür. Kist ameliyatla alınsa dahi, eski yerinde veya komşu dokularda (diğer yumurtalıkta odak varsa) tekrar ortaya çıkabilir. Bu nedenle kistin tekrarlama olasılığı her zaman mevcuttur.