Boğuk ses ve tedavi ipuçları hakkında

Ses Boğukluğu ve Ses Tellerindeki Değişimler

Ses boğukluğu, her türlü ses anormalliğini ifade eden genel bir tıbbi terimdir. Bu durum kendisini nefes nefese kalmış, törpülenmiş veya gerilmiş bir ses tonuyla gösterebileceği gibi, yüksek ton ve volüm değişiklikleriyle de ortaya çıkabilir. Sesteki bu değişimler, çoğunlukla nefes borusu içerisinde yer alan ve ses telleri olarak adlandırılan bölgedeki bozukluklardan kaynaklanır.

Ses telleri, karşılıklı duran ve istirahat halindeyken "V" harfi şeklinde görülen iki adet gergin dokudur. Nefes alırken açılan bu teller, konuşma veya şarkı söyleme esnasında bir araya gelerek akciğerlerden gelen hava yardımıyla sesi üretirler. Ses tellerinin titreşim hızı saniyede 150 ile 250 vuru arasındadır; teller ne kadar gergin ve kısa olursa titreşim o kadar hızlanır, bu da sesin daha ince çıkmasını sağlar. Ses tellerindeki şişme veya kitle oluşumu, tellerin tam kapanmasını engelleyerek ses kalitesini bozar.

Ses Boğukluğunun Temel Sebepleri

Sesin boğuk çıkmasının pek çok farklı sebebi bulunmaktadır. Bu nedenlerin büyük bir kısmı ciddi değildir ve kısa sürede kendiliğinden geçer. En yaygın görülen sebepler şunlardır:

• Üst solunum yolu enfeksiyonları (soğuk algınlığı vb.)
• Sesin aşırı veya yanlış kullanımı sonucu oluşan şişlikler
• Uzun süreli ses zorlamalarına bağlı gelişen şarkıcı nodülü (sert kitle) veya polip (yumuşak kitle)
• Mide asidinin yemek borusundan yukarı sızarak ses tellerini tahriş etmesi (reflü)
• Sigara kullanımı ve buna bağlı gelişen tahrişler

Ses Boğukluğuna Yol Açan Diğer Faktörler

Ses kalitesini etkileyen daha nadir durumlar arasında alerji, tiroid problemleri, nörolojik rahatsızlıklar ve ses teli bölgesine alınan travmalar yer alır. Ayrıca kadınlarda adet dönemi ve yaşlanma süreci de ses üzerinde doğal değişikliklere neden olabilir. Özellikle sabahları kötü olan ve gün içinde düzelen ses kısıklığı, genellikle boğazda takıntı hissi ve sık boğaz temizleme ihtiyacı ile birlikte görülür.

Ne Zaman Bir Uzmana Başvurulmalıdır?

Ses boğukluğu şikayeti, belirgin bir neden olmaksızın iki haftadan uzun sürerse mutlaka bir Kulak, Burun, Boğaz (KBB) uzmanına başvurulmalıdır. Aşağıdaki belirtilerin eşlik ettiği durumlarda muayene ertelenmemelidir:

• Nezle veya soğuk algınlığına bağlı olmayan şiddetli ağrı
• Tükürükle kan gelmesi
• Yutma güçlüğü yaşanması
• Boyun bölgesinde şişlik fark edilmesi
• Sesin birkaç günden uzun sürecek şekilde tamamen kesilmesi

Ses Bozukluklarında Tanı ve Tedavi Yöntemleri

KBB hekimi, hastanın genel sağlık öyküsünü dinledikten sonra ses tellerini ayna veya endoskop yardımıyla inceler. Bu işlemler hastalar tarafından kolayca tolere edilebilir. Gerekli görüldüğü takdirde sesin akustik incelemesi de yapılabilir. Tedavi süreci tamamen altta yatan nedene göre planlanır.

Ses Sağlığını Korumak İçin Öneriler

Ses boğukluğunu önlemek ve mevcut durumu iyileştirmek için şu adımlar atılmalıdır:

1. Sigarayı bırakın ve dumanlı ortamlardan uzak durun.
2. Alkol ve kafein gibi vücudu susuz bırakan maddelerden kaçının.
3. Gün içerisinde bol su tüketin ve evinizdeki havayı nemlendirin.
4. Acılı yiyeceklerden uzak durarak diyetinize dikkat edin.
5. Sesinizi yüksek volümde kullanmaktan kaçının ve profesyonel ses bakımı tekniklerini öğrenin.
6. Sesiniz boğukken konuşmaya veya şarkı söylemeye zorlamayın; bu durum bükülmüş bir bilekle yürümeye benzer.